Binalarda Yeni Denetim Dönemi: 5 Yılda Bir Zorunlu Kontrol Yapılacak

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, binaların deprem güvenliğini artırmak amacıyla yeni bir denetim düzenlemesi hazırladı. Taslağa göre, Bina Kimlik Sertifikası bulunan yapılar 1 Ocak 2027'den itibaren beş yılda bir kontrol edilecek. Denetimlerde özellikle kolonlara yapılan müdahaleler ve projeye aykırı değişiklikler incelenecek.

Türkiye'de yapı güvenliğini artırmaya yönelik yeni bir uygulama gündemde. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik taslağı, binaların belirli aralıklarla denetlenmesini öngörüyor.

Düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde, Bina Kimlik Sertifikası bulunan yapılar beş yılda bir gözlemsel incelemeye alınacak. Böylece binaların kullanım sürecinde ortaya çıkabilecek risklerin ve sonradan yapılan tehlikeli değişikliklerin belirlenmesi amaçlanıyor.

Hangi Binalar Denetlenecek?

Yeni uygulama, 23 Haziran 2021 ve sonrasında tamamlanarak Bina Kimlik Sertifikası alan yapıları kapsayacak.

Denetimler, Bakanlık tarafından elektronik ortamda görevlendirilecek yapı denetim kuruluşları aracılığıyla gerçekleştirilecek.

Taslağa göre uygulamanın 1 Ocak 2027 tarihinde başlaması planlanıyor.

Kolonlar ve Taşıyıcı Sistemler İncelenecek

Denetimlerde binaların güvenliğini doğrudan etkileyen unsurlar öncelikli olarak değerlendirilecek.

Özellikle bodrum ve zemin katlardaki kolonların durumu, taşıyıcı sisteme sonradan yapılan müdahaleler, kritik çatlaklar ve ruhsata aykırı değişiklikler kontrol edilecek.

Ayrıca bina kat sayısı, taban alanı, dış cephe çıkmaları, istinat duvarları ve yapının kullanım amacının onaylı belgelerle uyumlu olup olmadığı araştırılacak.

Denetimler Nasıl Yapılacak?

Hazırlanan taslağa göre yapı denetim kuruluşlarının görevlendirilmesi her yıl ocak ayında elektronik sistem üzerinden yapılacak.

Görevlendirilen kuruluşlar, en geç iki ay içerisinde ilgili binaya giderek incelemelerini tamamlayacak.

Denetim sırasında bina yöneticisi, mülk sahiplerinden biri veya mahalle muhtarı hazır bulunacak.

Usulsüzlükler Fotoğraf ve Videoyla Belgelenecek

Yapılan kontrollerde projeye aykırı uygulamalar veya taşıyıcı sisteme zarar verebilecek müdahaleler tespit edilmesi halinde bunlar fotoğraf ve video kayıtlarıyla belgelenecek.

Hazırlanacak teknik raporlarda uygunsuzlukların yanı sıra sorumluların belirlenmesine yönelik bilgilere de yer verilecek.

Tespit edilen aykırılıklar ilgili belediye veya valiliğe bildirilecek. Mevzuat kapsamında gerekli görülmesi halinde mühürleme, güçlendirme veya yıkım işlemleri gündeme gelebilecek.

Denetimi Engelleyenlere Yaptırım Uygulanabilecek

Yeni sistemde denetim ekiplerinin görevlerini yerine getirmesinin engellenmesine karşı da önlemler bulunuyor.

Denetim sırasında tehdit veya şiddetle karşılaşılması durumunda işlemlerin kolluk kuvvetlerinin desteğiyle tamamlanması öngörülüyor.

Denetim Ücretleri de Belirlendi

Yönetmelik taslağında periyodik denetim hizmet bedellerine ilişkin düzenlemeler de yer alıyor.

Bina gruplarına göre metrekare başına 3, 6 veya 9 lira ücret öngörülürken asgari denetim bedeli KDV hariç 5 bin lira olarak belirtiliyor.

Bu tutarlar taslak aşamasında olup düzenlemenin kesinleşmesiyle değişebilecek.

Amaç Deprem Risklerini Azaltmak

Yeni denetim sisteminin temel hedefi, binaların tamamlanmasının ardından taşıyıcı sistemlere yapılan izinsiz müdahaleleri belirlemek ve yapı güvenliğini korumak.

Özellikle ticari alanlarda gerçekleştirilen kolon kesme ve taşıyıcı sistem değişiklikleri gibi uygulamaların erken tespit edilmesi hedefleniyor.

Düzenlemenin nihai haliyle yürürlüğe girmesi durumunda, Bina Kimlik Sertifikası bulunan yapılarda periyodik denetim dönemi başlayacak.