İş Yerlerinde Kreş ve Emzirme Odası Düzenlemesi: Bakanlıktan Yeni Yönetmelik Taslağı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, çalışan annelerin iş hayatındaki koşullarını iyileştirmek amacıyla yeni bir yönetmelik değişikliği taslağı hazırladı. Düzenlemeye göre 150 ve üzeri kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde kreş hizmeti, 100 ve üzeri kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde ise emzirme odası bulundurulmasına ilişkin yükümlülükler yeniden düzenlenecek.

Çalışan ebeveynlerin çocuk bakımına erişimini kolaylaştırmayı ve gebe ve emziren kadınların çalışma hayatındaki haklarını güçlendirmeyi hedefleyen taslak, işverenlerin sorumluluklarına ilişkin önemli hükümler içeriyor.

Yeni düzenlemeyle çocuk bakım hizmetlerinin kapsamının genişletilmesi, anne sütü sağımı ve saklanması için uygun ortamların oluşturulması ve riskli çalışma koşullarına karşı ilave tedbirlerin alınması amaçlanıyor.

150 ve Üzeri Kadın Çalışanı Bulunan İş Yerlerinde Kreş Düzenlemesi

Hazırlanan taslağa göre, en az 150 kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde, çalışanların 0-6 yaş grubundaki çocuklarına yönelik kreş, gündüz bakımevi veya okul öncesi eğitim hizmeti sağlanması öngörülüyor.

İşverenler, çocuk bakım hizmetini kendi bünyelerinde oluşturacakları kurumlar aracılığıyla sunabilecek. Bunun yanında farklı işverenlerin ortaklaşa kreş kurması veya yetkili kuruluşlardan hizmet alması da mümkün olacak.

Kreş ve gündüz bakımevlerinin kuruluş ve işletme giderlerinin işverenler tarafından karşılanması planlanıyor.

Çalışan sayısının belirlenmesinde yalnızca tek bir iş yeri değil, aynı işverenin ilçe sınırları içerisindeki bütün iş yerlerinde görev yapan kadın çalışanların toplamı dikkate alınacak.

Ayrıca çocuğunun annesi hayatını kaybeden veya çocuğun velayeti kendisine verilen erkek çalışanlar da ilgili hesaplamaya dahil edilecek.

100 Kadın Çalışanı Bulunan İş Yerlerinde Emzirme Odası Şartı

Yönetmelik taslağında 100 ve daha fazla kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde emzirme odası oluşturulmasına ilişkin hükümler de bulunuyor.

Emzirme odalarının kullanım alanı genişletilerek annelerin yalnızca bebeklerini emzirmesi değil, aynı zamanda süt sağabilmesi ve sağdıkları sütü hijyenik koşullarda muhafaza edebilmesi hedefleniyor.

Bu düzenlemeyle çalışan annelerin iş saatleri içerisinde bebeklerinin beslenme ihtiyaçlarını karşılamalarına yönelik daha elverişli koşullar oluşturulması amaçlanıyor.

Hamile ve Emziren Çalışanlara İlave Koruma

Taslakta, hamilelik ve emzirme döneminde çalışanların karşılaşabileceği sağlık ve güvenlik risklerine karşı işverenlerin alması gereken önlemler de ayrıntılı şekilde ele alınıyor.

Çalışma ortamında sağlık açısından risk belirlenmesi durumunda öncelikle çalışanın görev koşulları veya çalışma saatleri geçici olarak değiştirilecek.

Bu önlemlerin yeterli olmaması ya da uygulanamaması halinde çalışan, sağlık durumuna uygun başka bir görevde değerlendirilebilecek.

Görev değişikliği nedeniyle çalışanın ücretinde herhangi bir kesinti yapılmayacak.

Uygun başka bir işte görevlendirme yapılamaması halinde ise çalışanın talebi doğrultusunda, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde ücretsiz izin verilmesi öngörülüyor.

Hamile Çalışanlar İçin Riskli İşlere Sınırlama

Yeni taslak, gebe çalışanların sağlıklarını olumsuz etkileyebilecek işlerde çalıştırılmasına yönelik koruyucu hükümler de içeriyor.

Buna göre hamile çalışanların ani darbe, yoğun sarsıntı veya uzun süreli titreşime maruz kalabilecekleri işlerde görevlendirilmemesi planlanıyor.

Ayrıca 80 desibelin üzerinde gürültü bulunan çalışma ortamları, iyonlaştırıcı radyasyon riski taşıyan alanlar ve tehlikeli kimyasal maddelere maruz kalınabilecek işler de kısıtlamalar kapsamında yer alıyor.

Gebe veya emziren çalışanların yer altı maden işlerinde çalıştırılmaması da taslakta öngörülen tedbirler arasında bulunuyor.

İşverenlerin Çalışma Ortamına İlişkin Sorumlulukları Artacak

Düzenlemeyle birlikte işverenlerin çalışma saatlerini ve dinlenme aralarını çalışanların sağlık durumlarına göre yeniden değerlendirmesi hedefleniyor.

Uygun işlerde oturarak çalışma olanağı sağlanması, yüksekten düşme riskinin önlenmesi, yeterli beslenme molalarının verilmesi ve temiz içme suyuna erişimin güvence altına alınması da planlanan önlemler arasında.

Yeni Yönetmelik Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

Hazırlanan taslakta, kreş ve gündüz bakımevlerinin yetkilendirilmesine ilişkin hükmün 31 Aralık 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Diğer düzenlemelerin ise yönetmeliğin Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla uygulanmaya başlaması planlanıyor.

Ancak düzenleme henüz taslak aşamasında bulunuyor. Bu nedenle nihai hükümler ve yürürlük tarihleri, resmî yayımlanma sürecinin ardından kesinlik kazanacak.

Önemli not: İş yerlerinde kreş ve emzirme odası yükümlülükleri mevcut mevzuatta da bulunuyor. Yeni taslak, bu yükümlülüklerin uygulanmasına ve çalışanların korunmasına ilişkin hükümleri yeniden düzenlemeyi amaçlıyor.