Sayıştay Raporlarında Çarpıcı Tablo: 177 Kamu İdaresinde İşçilerin İzinleri Birikti

Sayıştay'ın 2025 yılı denetim raporları, belediyeler ve bağlı kuruluşlarda çalışan işçilerin yıllık izin haklarına ilişkin önemli sorunları ortaya çıkardı. İncelenen 431 raporun 177'sinde işçilerin izinlerinin zamanında kullandırılmadığı belirlenirken, bazı belediyelerde yüz binlerce günlük izin birikimi ve milyonlarca liralık mali yükümlülük tespit edildi.

Sayıştay Başkanlığı tarafından yayımlanan 2025 yılı denetim raporları, yerel yönetimlerde yıllık ücretli izin uygulamalarının önemli bir sorun olmaya devam ettiğini gösterdi.

Belediyeler, bağlı idareler ve belediye şirketlerine yönelik 431 denetim raporunun 177'sinde çalışanların yıllık izinlerinin mevzuata uygun şekilde kullandırılmadığına ilişkin bulgulara yer verildi.

Bu sayı, incelenen raporların yaklaşık yüzde 41'ine karşılık geliyor. Denetimlerde izinlerin biriktirilmesinin hem çalışanların dinlenme hakkını olumsuz etkilediği hem de kamu kurumlarının gelecekte karşılaşabileceği mali yükü artırdığı vurgulandı.

En Fazla Tekrarlanan Denetim Bulgusu Yıllık İzinler Oldu

Sayıştay'ın yerel yönetimlere ilişkin raporlarında 8 bin 600'ün üzerinde denetim bulgusu bulunuyor.

Bunlar arasında en yaygın sorun, işçilere hak ettikleri yıllık ücretli izinlerin düzenli olarak kullandırılmaması oldu.

Söz konusu tespitlerin yer aldığı 177 idarenin 147'sini belediyeler ve bağlı kuruluşlar, 30'unu ise belediye şirketleri oluşturdu.

İstanbul, Antalya, Aydın, Denizli, Eskişehir, Hatay, Kahramanmaraş, Kayseri, Kocaeli, Ordu, Sakarya, Samsun, Şanlıurfa ve Van büyükşehir belediyeleri de yıllık izin birikimine ilişkin bulgu bulunan kurumlar arasında yer aldı.

Elazığ'da 238 Bin Günü Aşan İzin Birikimi

Denetim raporlarında dikkat çeken örneklerden biri Elazığ Belediyesi oldu.

Belediye şirketi bünyesinde çalışan 1.937 işçinin toplam 238 bin 307 günlük kullanılmamış yıllık izni bulunduğu belirlendi. Ayrıca 37 kadrolu işçinin birikmiş izin süresi 14 bin 390 gün olarak kaydedildi.

Diğer bazı idarelerde tespit edilen kullanılmamış izin süreleri ise şöyle:

• Şanlıurfa Eyyübiye Belediyesi: 122 bin 963 gün

• Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi: 104 bin 290 gün

• İzmir Karşıyaka Belediyesi: 44 bin gün

• Sinop Belediyesi: 27 bin 889 gün

• Antalya Büyükşehir Belediyesi: 7 bin 73 gün

Gün sayılarının açıklandığı denetim raporlarında toplam kullanılmamış izin süresi 666 bin günü geçti.

Bir Belediyede Yaklaşık 72 Milyon Liralık Yükümlülük

İşçilerin izinlerini kullanamaması, kamu kurumları açısından ciddi mali sonuçlar da doğurabiliyor.

İzmir Karşıyaka Belediyesi'ne ilişkin denetimde, çalışanların iş sözleşmelerinin sona ermesi durumunda kullanılmamış izinleri için ödenmesi gereken toplam tutarın yaklaşık 71,9 milyon lira olduğu hesaplandı.

Sinop Belediyesi'nde ise 2025 yılında kullanılmamış izinlerin karşılığı olarak yaklaşık 9,8 milyon lira ödeme yapıldığı belirtildi.

Bitlis Belediyesi'nde emekliye ayrılan 15 işçiye yaklaşık 4,6 milyon lira, Adana Çukurova Belediyesi'nde emekli olan 8 işçiye yaklaşık 4,5 milyon lira izin ücreti ödendiği raporlara yansıdı.

Bu örnekler, yıllık izinlerin uzun süre biriktirilmesinin kamu bütçesinde beklenmedik giderlere neden olabileceğini gösterdi.

Bazı Çalışanların 500 Günden Fazla İzni Bulunuyor

Sayıştay raporlarında yalnızca toplam izin süreleri değil, çalışan başına düşen birikmiş izin miktarları da dikkat çekti.

Rize'nin Hemşin ilçesinde bir belediye işçisinin 506 günlük kullanılmamış izni bulunduğu tespit edildi.

Van Büyükşehir Belediyesi'nde bazı çalışanların izin birikimi 458 güne kadar ulaşırken, Sakarya Büyükşehir Belediyesi'nde 25 kadrolu işçinin 300 günden fazla izni olduğu belirlendi.

Mersin Yenişehir Belediyesi'nde de bir çalışanın kullanılmamış izin süresinin 500 günü aştığı kaydedildi.

İş Kanunu Yıllık İzin Hakkını Güvence Altına Alıyor

4857 sayılı İş Kanunu'na göre yıllık ücretli izin, çalışanların vazgeçemeyeceği temel haklar arasında bulunuyor.

Kanunun 53'üncü maddesi yıllık izin hakkını düzenlerken, 56'ncı maddesi izinlerin mevzuata uygun biçimde kullandırılmasını öngörüyor.

İş sözleşmesinin sona ermesi durumunda ise kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenmesi gerekiyor.

Bu nedenle izinlerin yıllarca biriktirilmesi, ücret artışlarına bağlı olarak işverenin mali yükümlülüğünü de büyütebiliyor.

Tasarruf Genelgesine Rağmen Sorun Devam Ediyor

17 Mayıs 2024 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi'nde kamu kurumlarında çalışan işçilerin yıllık izinlerinin zamanında kullandırılması gerektiği açıkça düzenlenmişti.

Genelgede geçmiş yıllardan kalan izinlerin de kullandırılması yönünde tedbir alınması istenmişti.

Ancak 2025 yılı denetim sonuçları, birçok yerel yönetimde izin birikiminin devam ettiğini ortaya koydu.

Belediyeler İzin Planlaması Yapacaklarını Bildirdi

Denetim bulgularına ilişkin açıklamalarda bazı belediyeler ve bağlı şirketler, biriken izinlerin azaltılması için çalışmalar başlatıldığını bildirdi.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi, yüksek miktarda birikmiş izni bulunan çalışanların sayısını azaltmaya yönelik uygulamalar yürütüldüğünü belirtti.

Metro İstanbul AŞ, çalışanların birikmiş izinlerinin 2026 yılı sonuna kadar kullandırılmasını hedeflediğini açıkladı.

Sayıştay ise yıllık izinlerin düzenli biçimde kullandırılmasının hem çalışanların anayasal dinlenme hakkının korunması hem de kamu kaynaklarının etkin kullanılması açısından zorunlu olduğuna dikkat çekti.

Denetim sonuçları, yerel yönetimlerde yıllık izin planlamasının yalnızca personel yönetimiyle ilgili olmadığını, aynı zamanda kamu maliyesini ve çalışan haklarını doğrudan ilgilendiren önemli bir konu olduğunu ortaya koydu.