Öğretmenlerin Yüzde 90,7'sinden Dikkat Çeken Yanıt: Okullarda Otorite Kaybı Endişesi

Eğitim-Bir-Sen tarafından yaklaşık 8 bin öğretmen, öğrenci ve velinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırma, eğitim kurumlarında disiplin, güvenlik ve akran zorbalığına ilişkin önemli sonuçlar ortaya koydu. Öğretmenlerin yüzde 90,7'si mesleki otoritenin geçmişe göre zayıfladığını belirtirken, öğrencilerin yüzde 63,4'ü okul ortamında akran zorbalığına tanık olduğunu bildirdi.

Türkiye'de okulların güvenliği ve öğretmenlerin sınıf içerisindeki konumu yeniden gündeme geldi. Eğitim-Bir-Sen'in hazırladığı kapsamlı araştırma, eğitimcilerin mesleki yetkilerine ilişkin kaygılarının yanı sıra öğrencilerin karşı karşıya kaldığı zorbalık sorununu da gözler önüne serdi.

"Güvenli Okul ve Akran Zorbalığı: Türkiye'de Mevcut Durum, Risk Faktörleri ve Politika Önerileri" başlıklı çalışmanın sonuçları, Memur-Sen Genel Merkezi'nde düzenlenen toplantıyla kamuoyuna duyuruldu.

Öğretmenlerin Yüzde 90,7'si Otoritenin Zayıfladığını Düşünüyor

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, öğretmenlerin mesleki otoritelerine ilişkin değerlendirmeleri oldu.

Çalışmaya katılan öğretmenlerin yüzde 90,7'si, mesleğe başladıkları dönemle karşılaştırıldığında öğretmen otoritesinin gerilediğini düşündüğünü ifade etti.

Sınıf ortamında disiplinin gerekli olduğunu belirtenlerin oranı öğrenciler arasında yüzde 71,8, veliler arasında ise yüzde 86 olarak kaydedildi.

Bu sonuçlar, öğretmenlerin mesleki konumu ile okul disiplinine yönelik beklentilerin eğitim sisteminde önemli tartışma başlıkları olmaya devam ettiğini gösterdi.

Yaklaşık 8 Bin Kişinin Görüşü Alındı

Araştırma kapsamında 3 bin 198 öğretmen, 2 bin 315 öğrenci ve 2 bin 280 velinin görüşlerine başvuruldu.

Öğretmenlerden Türkiye'nin 81 ilinde veri toplanırken, araştırmanın öğrenci ayağı 61, veli ayağı ise 75 ili kapsadı.

Katılımcılara okul güvenliği, öğretmen otoritesi, disiplin uygulamaları, akran zorbalığı, dijital ortamdaki riskler ve ailelerin karşılaştıkları sorunlar hakkında sorular yöneltildi.

Öğrenciler Okulları Daha Az Güvenli Buluyor

Araştırmada okul güvenliğine ilişkin algılar da ölçüldü.

Beş puan üzerinden yapılan değerlendirmede öğretmenlerin okul güvenliği ortalaması 3,48, velilerin 3,38, öğrencilerin ise 3,24 oldu.

Öğrencilerin diğer iki gruba göre daha düşük puan vermesi, okul güvenliği politikalarında çocukların deneyimlerinin de dikkate alınması gerektiğine işaret etti.

Öğrencilerin Yüzde 63,4'ü Akran Zorbalığına Tanık Oldu

Araştırmanın bir diğer önemli bölümünü öğrenciler arasında yaşanan zorbalık olayları oluşturdu.

Katılımcı öğrencilerin yüzde 63,4'ü, başka bir öğrencinin zorbalığa maruz kaldığı bir duruma tanıklık ettiğini bildirdi.

Öğrencilerin yüzde 18,1'i ayda bir veya iki kez, yüzde 10,5'i haftada bir veya iki kez, yüzde 10,2'si ise neredeyse her gün hakaret ya da alaycı davranışlarla karşılaştığını belirtti.

Zorbalıktan en az orta düzeyde etkilendiğini söyleyen öğrencilerin oranı yüzde 35,4 olurken, yüzde 18,3'ü bu deneyimlerin kendisini çok veya çok ciddi düzeyde etkilediğini ifade etti.

Araştırmada fiziksel şiddetin yanı sıra sözlü saldırılar, dedikodu, küçük düşürme ve sosyal dışlama gibi davranışların da önemli sorun alanları olduğu görüldü.

Siber Zorbalıkta Ekran Süresi Dikkat Çekti

Çalışma, öğrencilerin dijital alışkanlıklarıyla siber zorbalık deneyimleri arasındaki ilişkiyi de ele aldı.

Araştırmaya katılan öğrencilerin yüzde 69,9'unun akıllı telefon kullandığı, yüzde 58,8'inin ise kendisine ait sosyal medya hesabının bulunduğu belirlendi.

Son altı ayda internet ortamında zorbalığa maruz kaldığını belirten öğrencilerin oranı yüzde 7,2 olarak ölçüldü. Günlük ekran süresi dört saati aşan öğrencilerde bu oran yüzde 14,9'a çıktı.

Velilerin yüzde 88'inin çocuklarının siber zorbalık yaşayıp yaşamadığını bilmediğini ifade etmesi de ailelerin dijital riskler konusunda bilgilendirilmesi ihtiyacını gündeme taşıdı.

Eğitim-Bir-Sen'den Okul Güvenliği İçin 12 Öneri

Araştırmanın sonuçlarını değerlendiren Eğitim-Bir-Sen Genel Sekreteri Talat Yavuz, güvenli bir eğitim ortamının oluşturulmasında öğretmenlerin, öğrencilerin ve ailelerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Sendika, elde edilen bulgular doğrultusunda 12 temel politika önerisi hazırladı.

Öneriler arasında öğretmenlerin mesleki otoritesinin güçlendirilmesi, okul disiplin sisteminin gözden geçirilmesi, akran zorbalığıyla mücadelede ortak bir ulusal yaklaşım geliştirilmesi ve okullarda güvenilir bildirim mekanizmalarının oluşturulması yer aldı.

Ayrıca rehberlik ve psikososyal destek hizmetlerinin geliştirilmesi, okul-aile iş birliğinin artırılması, risk altındaki öğrencilerin korunması ve okul sosyal hizmetlerinin yaygınlaştırılması gerektiği belirtildi.

Eğitimde Güvenli Ortam ve Öğretmen Otoritesi Gündemde

Araştırmanın ortaya koyduğu bulgular, okul güvenliğinin yalnızca fiziksel tedbirlerle sınırlı olmadığını gösteriyor.

Öğretmenlerin sınıf yönetimindeki konumu, öğrencilerin kendilerini güvende hissetmesi, ailelerin eğitim sürecine katılımı ve zorbalık olaylarına karşı geliştirilecek müdahale yöntemleri, güvenli okul ortamının temel unsurları arasında bulunuyor.

Eğitim-Bir-Sen'in yayımladığı raporun, öğretmenlerin mesleki yetkileri ve öğrencilerin güvenli eğitim hakkına ilişkin yürütülecek çalışmalara veri sağlaması bekleniyor.