Resmi Gazete’de Yayımlandı: Bina Hasar Tespitinde Yeni Dönem!
Yönetmelik, bina ve bina tipi yapıların meydana gelen bir afet nedeniyle gördüğü hasarın gözlemsel formüller ve datalar kullanılarak tespit edilmesine dair yordam ve temelleri belirlemektedir. Bu kapsamda, hasar tespit ekipleri inşaat mühendisleri, mimarlar ve inşaat teknikerlerinden oluşacak olup, bu meslek kümeleri dışındaki işçi tarafından düzenlenen hasar tespit raporlarına süreç tesis edilmeyecektir. Hasar tespit gruplarının yılda en az bir defa eğitim alması sağlanacaktır.
Binaların hasar dereceleri ise “hasarsız, az hasarlı, orta hasarlı, ağır hasarlı, acil yıktırılacak, yıkık, kıymetlendirme dışı, girilemeyen, tespit edilemedi ve kapsam dışı” olmak üzere 10 farklı şekilde sınıflandırılmıştır. Hasar dereceleri, yalnızca hasar tespitine sebep teşkil eden son afet nedeniyle oluşan hasarlar dikkate alınarak verilecektir. Hasar tespit çalışması, binaların olası afetler karşısındaki davranışını, performansını ve riskini ortaya koyar nitelikte olmayacaktır.
Hasar Tespit Çalışmalarının Aşamaları
- Afet tesiri belirleme
- İlk hasar tespit çalışmaları
- İtiraz hasar tespit çalışmaları
İlk hasar tespit çalışmalarının tamamlanmasını müteakip, itiraz hasar tespit çalışmaları öncesinde itiraz talebi kabul çalışmaları yapılacaktır. Tüm çalışmalar ulusal/yerel afet hasar tespit kümesi ana tahlil ortağı uyumunda gerçekleştirilecektir. Hasar tespit süreçleri devam ederken, hasar tespitlerini değiştirebilecek büyüklükte artçı sarsıntıların meydana gelmesi halinde, tekrar hasar tespiti yapılmasının gerekli olup olmadığı konusunda alınacak Başkanlık görüşü doğrultusunda çalışma yürütülecektir.
Hasar Derecelendirmesinde Dikkate Alınmayacak Hususlar
Binanın ekonomik ömrünü tamamlamış olması, yıpranmış olması, projelendirme ve imalat kusurları ile taban oturması üzere afet kaynaklı olmayan hasar ve kusurlar, hasar derecelendirmesi yapılırken dikkate alınmayacaktır.
Tespiti Yapılan Binaların Fotoğraflanması ve Arşivlenmesi
Tespiti yapılan bütün binalar fotoğraflanacak ve talep edildiğinde sunulmak üzere lokal seviye afet hasar tespit kümesi ana tahlil ortağı tarafından bilişim ortamında arşivlenecektir. Ayrıyeten, acil yıktırılacak, ağır hasarlı ve orta hasarlı binalar için hazırlanan raporlara ek olarak farklı bir rapor hazırlanacaktır.
Tapu Sicili Üzerindeki İşlemler
İtiraz hasar tespit çalışmalarının tamamlanmasının akabinde, orta hasarlı ve ağır hasarlı olarak tespiti yapılan binaların durumu tapu müdürlüğüne bildirilecek ve tapu kayıtlarının beyanlar hanesine işlenecektir. Mevzuata uygun olarak güçlendirilmesi tamamlanan ve yapı kullanma müsaade evrakı alınan binaların tapu sicili üzerindeki belirtmeler, mahallî seviye afet hasar tespit kümesi ana tahlil ortağının talebiyle kaldırılacaktır. Yıkımı ve enkazın kaldırılması tamamlanan binaların tapu sicili üzerindeki belirtmeler ise ilgili ünitenin bildirmesiyle silinecektir.
Teknolojiden Yararlanma
Hasar tespit çalışmaları sırasında, çatı, kalkan duvar, baca üzere bina kısımlarındaki hasarların tespiti için kullanımı uygun görülen hava araçları üzerine entegre edilen (optik/kızılötesi) kameralar aracılığıyla elde edilen manzaralar kullanılabilecektir. Ayrıyeten, hasarlı binalarda dinamik parametrelerin anlık olarak belirlenerek hasar durumu ve parametre değişimleri hakkında süratli değerlendirmeler yapılmasına yardımcı olacak tüm sensör tipleri, yazılım ve ekipmanlardan elde edilen datalardan de yararlanılabilecektir.
