Psikiyatrik münasebet ile memur yapılan polisin tekrar atanma talebine ret

Daire, polislik mesleğinin özelliğine vurgu yaptı

Polislik mesleği ülkede güvenlik ve asayişin sağlanması için geceli ve gündüzlü, ağır koşullarda silahlı olarak misyon yapmayı ve yasal kaideler oluştuğunda silah kullanmayı gerektiren bir meslektir. Münasebetiyle, bu mesleği icra edecek çalışanın vazifenin niteliği gereği özel olarak seçilmesi, eğitilmesi ve bu kapsamda sıhhat açısından öbür sınıflarda aranmayan birtakım sıhhat koşullarının emniyet hizmetleri sınıfı vazifesini yapanlar bakımından aranması gerektiği, her hastalığın bu misyonun yapılmasını tıpkı seviyede etkilemesinin kelam konusu olamayacağı kuşkusuzdur.

Polislik mesleğinin ağır fizikî ve ruhsal gerilime maruz kalınan bir meslek olduğu, psikiyatrik hastalıkların mümkün tekrarlama riski bulunduğu, bu riskleri bünyesinde barındıran işçinin silah taşımasının da polislik misyonunun aksatılmadan yürütülmesini tehlikeye düşüreceği, bu nedenle Psikiyatrik hastalıklar nedeniyle malul olan yahut hizmet sınıfı değişen Emniyet Hizmetleri Sınıfında misyon yapan işçinin öbür hastalıklar sebebiyle sınıfı değiştirilen çalışandan farklı olarak tekrar eski sınıfına geri dönüşüne imkan tanınmamasına ait düzenlemenin kamu faydası emeline uygun olduğu, dava konusu düzenlemenin kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kanun çerçevesinde yapıldığı, anayasanın eşitlik unsuruna ters olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu münasebet ile de ferdi süreci de hukuka uygun buldu

Bu bağlamda, emniyet hizmetleri sınıfı ve öbür hizmet sınıflarında vazife yapan işçinin hastalıkları yahut bedenlerinde meydana gelen arızaların hangi sıhhat dilimine girdiği tespit edildikten sonra, emniyet hizmetleri sınıfında çalışabilecek sıhhat şartlarını taşımadığı tespit edilen çalışanın, belli bir kategoride kıymetlendirilerek, bulundukları hizmet sınıflarındaki misyonlarını yapıp yapamayacakları yahut öteki hizmet sınıfında çalışıp çalışamayacakları ya da sakatlık yahut hastalıkları sonucunda çalışamayacaklar ise, emeklilik kararlarından yararlanacakları belirtilerek çalışanın sıhhat durumuna nazaran hizmet sınıfı değişikliği yahut emeklilik haklarını müdafaaya yönelik düzenlemeler yapılmış olup, psikiyatrik hastalıklar nedeniyle malul olan yahut hizmet sınıfı değişen işçinin, Emniyet Hizmetleri Sınıfına geri dönemeyecekleri karar altına alınmıştır.

Polislik mesleğinin ağır fizikî ve ruhsal gerilime maruz kalınan bir meslek olduğu, psikiyatrik hastalıkların mümkün tekrarlama riski bulunduğu, bu riskleri bünyesinde barındıran işçinin silah taşımasının da polislik vazifesinin aksatılmadan yürütülmesini tehlikeye düşüreceği, bu nedenle psikiyatrik hastalıklar nedeniyle malul olan yahut hizmet sınıfı değişen emniyet hizmetleri sınıfında vazife yapan çalışanın, öbür hastalıklar sebebiyle sınıfı değiştirilen çalışandan farklı olarak tekrar eski sınıfına geri dönüşüne imkan tanınmamasına ait olarak, Emniyet Teşkilat Kanunu ile davalı yönetime tanınan takdir yetkisine dayanılarak yapılan düzenlemenin, kamu faydasına ve hizmet gereklerine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

T.C.

DANIŞTAY

İKİNCİ DAİRE

Esas No: 2021/19077

Karar No: 2024/6275

DAVANIN KONUSU:

… İl Emniyet Müdürlüğü buyruğunda polis memuru olarak misyon yapmakta iken, sıhhat durumu nedeniyle sınıf değişikliği yapılarak genel yönetim hizmetleri sınıfına aktarılan ve … İl Emniyet Müdürlüğüne bilgisayar işletmeni olarak atanan davacı tarafından; tekrar emniyet hizmetleri sınıfına aktarılması istemiyle yaptığı müracaatın reddine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Toplumsal Hizmetler ve Sıhhat İşleri Daire Başkanlığının… günlü, … sayılı süreci ile … günlü, … sayılı sürecinin ve bu süreçlerin desteği olan Emniyet Teşkilatı Sıhhat Kaideleri Yönetmeliği’nin “Emniyet Teşkilatına geri dönme ve Emniyet Hizmetleri Sınıfına tekrar geçiş” başlıklı 14. unsurunun 2. fıkrasındaki “psikiyatrik rahatsızlıklar hariç” ibaresinin ve tıpkı hususun 3. fıkrasının iptali ile fazlaya ait hakları gizli kalmak kaydıyla bu süreçler nedeniyle mahrum kalınan mali hakların yasal faiziyle ve paranın enflasyon karşısındaki kıymet kaybıyla birlikte tarafına ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACININ SAVLARI:

Davacı tarafından; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 105/4. hususu mucibince, memurun uzun müddetli bir tedavi gerektiren hastalığa yakalanması ve istirahatine muhtaçlık görülmemesi halinde, tedavi sürecinin sonunda iyileşemeyip emeklilik hakkını da elde etmemiş olanların gerekli sıhhat koşullarını yine kazandıkları tespit edildiği ve tekrar memuriyete dönmek istedikleri takdirde, atanmalarına rastgele bir pürüz bulunmadığı, aksi istikametteki uygulamaların zorlama bir yorum olduğu ve kanun koyucunun anılan kararla güttüğü emele uygun olmadığı; isteğinin yerine getirilmesine pürüz oluşturan dava konusu Yönetmelik kararlarının hukuka muhalif olduğu, çünkü, rahatsızlığın düzeldiği gerekçesiyle emniyet hizmetleri sınıfına geri dönmek istemiyle yapılan müracaatların iki yıl içinde yapılması ve başvuran kişinin Yönetmelik’te belirlenen A-B-C dilimi sıhhat koşullarını taşıması gerektiği belirtilirken, bahsi geçen rahatsızlığın psikiyatrik olması halinde kişinin ve geçirmiş olduğu rahatsızlığın durumuna nazaran kıymetlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, rastgele bir istisna ve kaide aranmaksızın geri dönüşün olanaksız hale getirilmesinin eşitlik unsuruna karşıtlık oluşturduğu; kanunla düzenlenmesi mecburî olan mevzunun yönetmelikle düzenlendiği, bu nedenle, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’nun 4/3. unsurunun itiraz yoluyla iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALI YÖNETİMLERİN SAVUNMASI:

Davalı yönetimler tarafından; 657 sayılı Kanun’un uyuşmazlık hakkında uygulanamayacağı, emniyet çalışanına yönelik özel düzenlemenin bulunduğu, dava konusu Yönetmeliğin, 3201 sayılı Kanun’un 4. hususundaki sıhhat kaidelerine ait konuların yönetmelikle düzenleneceğine yönelik karar doğrultusunda tesis edildiği, hukuka alışılmamış bir durumun bulunmadığı; (D) diliminde bulunan patolojik teşhislerin psikiyatrik açıdan ciddiyeti olan ve klinik seyir açısından ağır teşhisler olduğu, hizmet sınıfı değişikliğindeki hedefin bireyleri cezalandırmak değil, hem bireyleri korumak hem de kamu faydası ve hizmetin gereklerini yerine getirmek olduğu, kendilerine, çalışma arkadaşlarına ve topluma karşı tehlike oluşturacak durumların önüne geçilmesi ismine bu düzenlemelerin yapıldığı, davacı hakkındaki son durum bildirir 17/11/2021 tarihli raporun da (D) dilimli olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ NİYETİ:

Hukukun genel unsurlarına ve üst hukuk normlarına uygun kurallar içeren süreçlerde hukuka karşıtlık bulunmadığı, bu sebeple, davanın reddi gerektiği düşünülmüştür.

DANIŞTAY SAVCISI NİYETİ:

Dava … İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak vazife yapmakta iken sıhhat nedeniyle sınıf değişikliği yapılarak Genel Yönetim Hizmetleri Sınıfına aktarılan ve Antalya Vilayet Emniyet Müdürlüğüne bilgisayar işletmeni olarak ataması yapılmış olan davacı tarafından, tekrar emniyet hizmetleri sınıfına aktarılması istemiyle yaptığı müracaatın reddine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Toplumsal Hizmetler ve Sıhhat İşleri Daire Başkanlığının… tarih ve … sayılı süreci ile … tarih ve … sayılı sürecinin ve bu süreçlerin desteği olan Emniyet Teşkilatı Sıhhat Kaideleri Yönetmeliği’nin “Emniyet Teşkilatına geri dönme ve Emniyet Hizmetleri Sınıfına tekrar geçiş” başlıklı 14. unsurunun 2. fıkrasındaki “psikiyatrik rahatsızlıklar hariç” ibaresinin ve tıpkı unsurun 3. fıkrasının iptali ile fazlaya ait hakları gizli kalmak kuralıyla bu süreçler nedeniyle mahrum kalınan mali hakların yasal faizi ve paranın enflasyon karşısındaki bedel kaybıyla birlikte tarafına iade edilmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Dava evrakının incelenmesinden, … İl Emniyet Müdürlüğünde Emniyet Hizmetleri Sınıfında polis memuru olarak vazife yapmakta iken davacı hakkında, … Ruh ve Hudut Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen… tarih ve … sayılı sağlık kurulu raporunda; “Kronik nitelik kazanmış depresif bozukluk ve dürtü denetim bozukluğu, ETSŞY Ek 3-D diliminde bulunduğu” tanısı konulduğu, Sıhhat İşleri Dairesi Başkanlığının talebi üzerine Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Maluliyet ve Sıhhat Heyetleri Daire Başkanlığı tarafından, … tarih ve … sayılı kararla, davacının; “1) Malul olduğuna, 2) Emniyet Hizmetleri Sınıfında vazife yapamayacağına, 3) Genel Yönetim Hizmetleri Sınıfında çalışabileceğine, 4) Öbür birinin daima bakımına muhtaç olmadığına, 5) Denetim muayenesi gerekmediğine,” karar verildiği, bunun üzerine davacıya, ismi malul olarak emekli olması ya da GİH sınıfında çalışması istikametinde tercihinin sorulduğu, davacının tercihi dikkate alınarak sıhhat nedeniyle sınıf değişikliği yapılmak suretiyle 31.05.2019 tarihi itibariyle Emniyet Hizmetleri Sınıfından Genel Yönetim Hizmetleri Sınıfına aktarılarak Antalya Vilayet Emniyet Müdürlüğüne sivil memur takımında bilgisayar işletmeni olarak atamasının yapıldığı, davacının 15.06.2021 tarihli dilekçesiyle yine hastaneye sevki ile 657 sayılı DMK’nun 105/4. Unsuru uyarınca yine emniyet hizmetleri sınıfına aktarılması için idari müracaatta bulunduğu, davacının talebinin Emniyet Genel Müdürlüğü Toplumsal Hizmetler ve Sıhhat İşleri Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı süreci ile Emniyet Teşkilatı Sıhhat Kuralları Yönetmeliği’nin 24. Hususu münasebet gösterilerek reddedildiği, bu sürecin 16.07.2021 tarihinde davacıya bildirisi edildiği, davacının anılan 24. hususun kendisi ile bir ilgisinin bulunmadığını belirterek durumunun yine kıymetlendirilmesi için 08.09.2021 tarihinde yine müracaatta bulunduğu, bu defa davalı yönetimin … tarih ve … sayılı süreci ile husus numarasının sehven yanlış yazıldığı belirtilerek Emniyet Teşkilatı Sıhhat Kaideleri Yönetmeliği’nin 14. unsuru münasebet gösterilerek davacının talebinin reddedildiği, bu sürecin 14.10.2021 tarihinde davacıya bildiri edildiği, davacının 12.10.2021 tarihinde Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurduğu, davacının bu talebinin anılan kurumun 26.11.2021 tarihli süreci ile incelenmeksizin reddedildiği, bu kararın 10.12.2021 tarihinde davacıya bildirimi üzerine müddetinde 13.12.2021 tarihinde bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Emniyet Teşkilatı Sıhhat Koşulları Yönetmeliği’nin “Emniyet Teşkilatına geri dönme ve Emniyet Hizmetleri Sınıfına tekrar geçiş” başlıklı 14. unsurunun 2. fıkrasındaki “psikiyatrik rahatsızlıklar hariç” ibaresinin ve tıpkı unsurun 3. fıkrasının iptali istemi tarafından yapılan incelemede;

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 4. hususunun 3. fıkrasında “Her hizmet kısmı için gerekli vazife ve çalışma kaideleri ile bir hizmet kısmından başkasına aktarılmada gözönünde bulundurulacak temeller ve sıhhat kaideleri, İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirtilir.” kararına yer verilmiş, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Kapsam” başlıklı 1. hususunun 3. fıkrasında da Emniyet Teşkilatı mensuplarının özel kanunları kararlarına tabi olduğu, Devlet memurluğuna alınacaklarda aranacak genel ve özel kuralları düzenleyen 48. hususunun B-2. fıkrasında da Kurumların özel kanun yahut başka mevzuatında aranan kuralları taşımak gerektiği belirtilmiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, açıklanan bu kararlara nazaran davacının emniyet hizmetleri sınıfında misyon yapacak çalışanın sıhhat niteliklerini sağlayıp sağlamadığı, bu sınıfın sıhhat niteliklerini kaybedenlerin diğer bir sınıfa aktarılması halinde tekrar eski sınıfına döndürülmesine ait kurallar konusunda öncelikle uygulanması gereken mevzuat 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu değil, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu ve bu kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Sıhhat Koşulları Yönetmeliği olduğu açıktır.

Dava konusu yönetmeliğin iptali talep edilen “Emniyet Teşkilatına geri dönme ve Emniyet Hizmetleri Sınıfına yine geçiş” başlıklı 14. maddesinde”(1) Emniyet Teşkilatından ayrılanlardan, altı aydan sonra yine mesleğe dönecek olanlar, sıhhat durumlarını giriş raporu ile belgelemek zorundadırlar. Bu durumda olanlar için 13 üncü unsurda belirlenen sıhhat koşulları aranır. 6 aydan evvel dönecek olanlara giriş raporu aldırılmaz.

(2) Rahatsızlığı sebebiyle (psikiyatrik rahatsızlıklar hariç) hakkında bu Yönetmelik kararlarına nazaran hizmet sınıfı değişikliği yapılan yahut malul olan Emniyet Hizmetleri Sınıfı işçiden; rahatsızlığının düzeldiği gerekçesiyle Emniyet Hizmetleri Sınıfına geri dönmek isteyenlerde, sınıf değişikliği tarihinden itibaren iki yıl içinde müracaatları halinde, 13 üncü hususta Emniyet Hizmetleri Sınıfı için belirtilen sıhhat kuralları aranır.

(3) Psikiyatrik hastalıklar nedeniyle malul olan yahut hizmet sınıfı değişen işçi, Emniyet Hizmetleri Sınıfına geri dönemez.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Davacı tarafından, dava konusu edilen yönetmelik kararlarının anayasanın kanun önünde eşitlik prensibine karşıt olduğu ve düzenlemenin kanun ile yapılması gerektiği ileri sürülmüştür.

Anayasa’nın 10. hususunda yer verilen eşitlik unsuru ile hareketli değil, hukukî eşitlik öngörülmektedir. Eşitlik prensibinin emeli, tıpkı durumda bulunan bireylerin kanunla tıpkı sürece bağlı tutulmalarını sağlamak ve şahıslara kanunlar karşısında ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu prensiple, tıpkı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara başka kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmıştır. Kanun önünde eşitlik prensibi herkesin her istikametten birebir kurallara bağlı tutulacağı manasına gelmez. Durum ve pozisyonlardaki özellikler, kimi bireyler ya da topluluklar için değişik kurallara bağlı tutulursa Anayasa’nın öngördüğü eşitlik unsuru ihlal edilmiş olmaz. (AYM,03.10.2013 tarih ve E.2013/23:K.2013/123 sayılı kararı)

Polislik mesleği ülkede güvenlik ve asayişin sağlanması için geceli ve gündüzlü, ağır kaidelerde silahlı olarak vazife yapmayı ve yasal kurallar oluştuğunda silah kullanmayı gerektiren bir meslektir. Hasebiyle, bu mesleği icra edecek çalışanın misyonun niteliği gereği özel olarak seçilmesi, eğitilmesi ve bu kapsamda sıhhat açısından öbür sınıflarda aranmayan kimi sıhhat kurallarının emniyet hizmetleri sınıfı vazifesini yapanlar bakımından aranması gerektiği, her hastalığın bu misyonun yapılmasını birebir seviyede etkilemesinin kelam konusu olamayacağı kuşkusuzdur.

Polislik mesleğinin ağır fizikî ve ruhsal gerilime maruz kalınan bir meslek olduğu, psikiyatrik hastalıkların mümkün tekrarlama riski bulunduğu, bu riskleri bünyesinde barındıran çalışanın silah taşımasının da polislik misyonunun aksatılmadan yürütülmesini tehlikeye düşüreceği, bu nedenle Psikiyatrik hastalıklar nedeniyle malul olan yahut hizmet sınıfı değişen Emniyet Hizmetleri Sınıfında vazife yapan çalışanın öbür hastalıklar sebebiyle sınıfı değiştirilen çalışandan farklı olarak tekrar eski sınıfına geri dönüşüne imkan tanınmamasına ait düzenlemenin kamu faydası maksadına uygun olduğu, dava konusu düzenlemenin kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kanun çerçevesinde yapıldığı, anayasanın eşitlik prensibine alışılmamış olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bireysel sürecin iptali istemi tarafından yapılan incelemede;

03/01/2018 tarihli 30290 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 3201 sayılı Kanunun 4. ve 657 sayılı Kanunun 48. hususu destek gösterilerek yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Sıhhat Kuralları Yönetmeliği’nin 14. unsurunun 3. fıkrasında Psikiyatrik hastalıklar nedeniyle malul olan yahut hizmet sınıfı değişen işçi, Emniyet Hizmetleri Sınıfına geri dönemez.” düzenlemesine, birebir yönetmeliğin “Emniyet Teşkilatında Devlet memurluğuna atandıktan sonra sıhhat koşullarına nazaran çalışma” başlıklı 16. maddesinde”(1) Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışan polis amirleri dışındaki personelden;

a) Sağlık kurulu raporuna nazaran, A-B-C dilimi sıhhat kaidelerini taşıdıkları tespit edilenler, birebir hizmet sınıfında çalışmaya devam ederler.

b) D dilimi sıhhat koşullarını taşıdıkları tespit edilenler Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışamazlar. Bu durumda olanların sağlık kurulu raporları ve sıhhat evrakları, sıhhat komitesinin görüşü ile birlikte, maluliyet yahut hizmet sınıfı değişikliği tarafından gerekli süreçler yapılmak üzere Toplumsal Güvenlik Kurumuna gönderilir. …” düzenlemesine yer verilmiştir.

Dava konusu yönetmeliğe ekli hastalık ve branşlarının sınıflandırılmasına ait Ek-3 ‘ün Ruh Sıhhati ve Hastalıkları başlığı altındaki 11. hususunda, kronik nitelik kazanmış, kişinin toplumsallığını (iş ortamına ahengini ve şahıslar ortası ilişkilerini) ve/veya fonksiyonelliğini (çalışma gücü ve verimini) bozmuş, şimdiki tedavi algoritmalarına uygun biçimde, aktif doz ve kâfi müddet tedavi edilmelerine karşın iyileşememiş olan, silahlı misyon yapabilecek yeterlilik haline ulaşamamış olan depresyon bozuklukları ve anksiyete bozukluklarının “D” dilimi kapsamında değerlendirileceği belirtilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ile, davacının Emniyet Teşkilatı Sıhhat Kaideleri Yönetmeliğinin EK-3 11. unsurunun D dilimine uyan “Kronik nitelik kazanmış depresif bozukluk ve dürtü denetim bozukluğu” teşhisli psikiyatrik hastalığı sebebiyle emniyet hizmetleri sınıfından genel yönetim hizmetleri sınıfına aktarılmış olduğu dikkate alındığında, anılan yönetmeliğin 14. hususu ve 16. hususları uyarınca davacının tekrar emniyet hizmetleri sınıfına döndürülmemesine ait ferdi süreçte de hukuka karşıtlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; duruşma için belirlenen 18/12/2024 günü, davacının gelmediği, davalı İçişleri Bakanlığını temsilen Hukuk Müşaviri …’ün geldiği, davalı Emniyet Genel Müdürlüğünü temsilen duruşmaya katılanın olmadığı görülerek, Danıştay Savcısının hazır bulunduğu açık duruşmaya başlanıldı. Duruşmada hazır bulunan tarafa yoluna nazaran kelam verilip dinlenildikten ve Savcının kanısı alındıktan sonra duruşmaya son verildi. Tetkik Yargıcının açıklamaları dinlendikten ve belgedeki evraklar incelendikten sonra, davacının 3201 sayılı Kanun’un 4/3. unsuruna yönelik Anayasa’ya karşıtlık savı önemli bulunmayarak işin aslı incelendi, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE MÜNASEBET:

MADDİ OLAY:

Dava evrakının incelenmesinden; … İl Emniyet Müdürlüğü buyruğunda polis memuru olarak vazife yapan davacı hakkında, … Ruh ve Hudut Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen … günlü, … sayılı sağlık kurulu raporunda, “Kronik nitelik kazanmış depresif bozukluk ve dürtü denetim bozukluğu, ETSŞY Ek 3-D diliminde bulunduğu” tanısı konulduğu, bahsi geçen rapordaki mevcut sıhhat durumunun Emniyet Teşkilatı Sıhhat Koşulları Yönetmeliği (ETSŞY) Ek-11-D diliminde olduğundan maluliyet tarafından gereğinin yapılabilmesi için sıhhat dosyasının Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına gönderilmesinin uygun görüldüğü, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının … günlü, … sayılı kararıyla, davacının, “1) Malul olduğuna, 2) Emniyet Hizmetleri Sınıfında misyon yapamayacağına, 3) Genel Yönetim Hizmetleri Sınıfında çalışabileceğine, 4) Diğer birinin daima bakımına muhtaç olmadığına, 5) Denetim muayenesi gerekmediğine” karar verildiği, anılan karar doğrultusunda davacının tercihi de dikkate alınarak genel yönetim hizmetleri sınıfına geçirilmek suretiyle Antalya Vilayet Emniyet Müdürlüğüne bilgisayar işletmeni olarak … günlü, … sayılı süreçle atamasının yapıldığı; davacının sivil memur olarak atanmasına ait … günlü, … sayılı sürecin iptali istemiyle açtığı davada, … Yönetim Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine hükmedildiği, anılan karara karşı yapılan istinaf müracaatının da, … Bölge Yönetim Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla kesin olarak reddedildiği; davacı tarafından, 15/06/2021 tarihinde yönetime yapılan müracaatta, 657 sayılı Kanun’un 105/4. unsuruna istinaden, son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporu aldırılmak üzere hastaneye sevkinin sağlanarak, pürüz bir durumun bulunmadığının tespiti ile hizmet sınıfının eski haline getirilmesinin istenildiği, kelam konusu müracaata … günlü, … sayılı süreçle verilen yanıtta; kişinin kendisi için belirtmiş olduğu mevzuat kararının, uzun müddetli tedavi ve istirahatler sonucunda çalışabilecek düzgünlük haline erişebilmiş Devlet memurları için tanımlanmış bir karar olduğu, kişi hakkında tesis edilen idari sürecin ise, ETSŞY kararları kapsamında ve 5510 sayılı Kanuna dayalı olarak “maluliyet” ve “hizmet sınıfı değişikliği” süreci olduğu, kişinin dilekçe talebinin, münasebet gösterdiği kanun hususu ile ilgisinin bulunmadığı, ETSŞY’nin 24. hususu kararı gereği talebinin uygun görülmediğinin bildirildiği; anılan ret süreci sonrası davacı tarafından yönetime yapılan 08/09/2021 günlü yeni müracaatta, ETSŞY’nin 24. hususunun “çarşı ve mahalle bekçilerinin sıhhat durumlarının değerlendirilmesini” düzenlediği, mevzuyla ve tarafıyla bir ilgisinin bulunmadığı, müracaatının desteği olabilmesine de hukuken imkan bulunmadığı, bu nedenle 15/06/2021 tarihli birinci müracaatına dayalı istem doğrultusunda süreç tesis edilmesinin istenildiği; bu ikinci müracaata … günlü, … sayılı süreçle verilen karşılıkta, birinci süreçteki ETSŞY’nin 24. unsurunun sehven yazıldığı, olması gereken hususun ETŞSY’nin 14. unsuru olduğu, bu unsur yeterince kişinin tekrar emniyet hizmetleri sınıfına dönme talebinin uygun olmadığının belirtildiği; idarece tesis edilen ikinci süreçten sonra davacı tarafından, 12/10/2021 tarihinde Kamu Denetçiliği Kurumuna müracaat yapıldığı, Kurumun … günlü, Müracaat No:… sayılı kararıyla, müracaatın incelenmemesine karar verildiği ve bu kararın 10/12/2021 tarihinde davacıya bildirimi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1. unsurunda, “Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, Vilayet Özel Yönetimleri, Belediyeler, Vilayet Özel Yönetimleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında yahut Vücut Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır. Kontratlı ve süreksiz işçi hakkında bu Kanunda belirtilen özel kararlar uygulanır. … ile Emniyet Teşkilatı mensupları özel kanunları kararlarına tabidir.” kararına yer verilmiştir.

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’nun 4. unsurunun 3. fıkrasında, “Her hizmet kısmı için gerekli misyon ve çalışma kaideleri ile bir hizmet kısmından başkasına aktarılmada gözönünde bulundurulacak asıllar ve sıhhat kaideleri, İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirtilir.” kuralı öngörülmüştür.

03/01/2018 günlü, 30290 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sıhhat Koşulları Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1. hususunda, “Bu Yönetmeliğin hedefi; okullara alınacak öğrencilerde, Emniyet Teşkilatı takımlarına yapılacak birinci atamalarda, öğrencilikten yahut memuriyetten ayrıldıktan sonra tekrar öğrenciliğe yahut memuriyete geri dönüşlerde, Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında kalan başka hizmet sınıflarına açıktan yapılan atamalarda ve naklen atamalarda, öğrencilikte yahut memuriyette hastalanma durumlarında, malullük ve görev malullüğünde, görev malulü olarak çalışmaya devam etme durumunda ve hizmet sınıfı değişikliklerinde aranacak sıhhat kurallarına ait adap ve temelleri belirlemektir.” düzenlemesi;

“Kapsam” başlıklı 2. hususunda, “Bu Yönetmelik; okullara öğrenci alımında, öğrencilikte, Emniyet Teşkilatı takımlarına yapılacak birinci atamalarda, öğrencilikten yahut memuriyetten ayrıldıktan sonra yine öğrenciliğe yahut memuriyete geri dönüşlerde, Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında kalan başka hizmet sınıflarına yapılan açıktan atamalarda ve naklen atamalarda, memuriyette, malullük ve görev malullüğünde, görev malulü olarak çalışmaya devam etme durumunda, hizmet sınıfı değişikliklerinde aranacak sıhhat koşullarını, giriş raporu ve son durum-dilim belirtir sağlık kurulu raporu alınmasını, bu raporların detaylarını ve bu raporlara nazaran yapılacak süreçlere ait konuları kapsar.” düzenlemesi;

“Dayanak” başlıklı 3. unsurunda, “(1) Bu Yönetmelik; 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 4 üncü hususuna, 25/4/2001 tarihli ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanununun 30 uncu unsuruna, 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci hususuna dayanılarak hazırlanmıştır.” düzenlemesi;

“Tanımlar” başlıklı 4. unsurunun (l) bendinde, “Sağlık koşulları: Hastalıkların ve yaralanmaların bedendeki seyrinde geçirdiği safhalarına ve bıraktığı sekellerin derecelerine nazaran EK-3’te belirtilen hastalık branşlarının sınıflandırılmasındaki A, B, C, D, E dilimlerindeki sıhhat durumlarını, … tabir eder.” düzenlemesi;

“Emniyet Teşkilatına geri dönme ve Emniyet Hizmetleri Sınıfına yine geçiş” başlıklı dava konusu 14. unsurunda, “(1) Emniyet Teşkilatından ayrılanlardan, altı aydan sonra yine mesleğe dönecek olanlar, sıhhat durumlarını giriş raporu ile belgelemek zorundadırlar. Bu durumda olanlar için 13 üncü unsurda belirlenen sıhhat kaideleri aranır. 6 aydan evvel dönecek olanlara giriş raporu aldırılmaz. (2) Rahatsızlığı sebebiyle (psikiyatrik rahatsızlıklar hariç) hakkında bu Yönetmelik kararlarına nazaran hizmet sınıfı değişikliği yapılan yahut malul olan Emniyet Hizmetleri Sınıfı işçiden; rahatsızlığının düzeldiği gerekçesiyle Emniyet Hizmetleri Sınıfına geri dönmek isteyenlerde, sınıf değişikliği tarihinden itibaren iki yıl içinde müracaatları halinde, 13 üncü hususta Emniyet Hizmetleri Sınıfı için belirtilen sıhhat kaideleri aranır. (3) Psikiyatrik hastalıklar nedeniyle malul olan yahut hizmet sınıfı değişen işçi, Emniyet Hizmetleri Sınıfına geri dönemez.” düzenlemesi;

“Emniyet Teşkilatında Devlet memurluğuna atandıktan sonra sıhhat kurallarına nazaran çalışma” başlıklı 16. hususunda, “(1) Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışan polis amirleri dışındaki personelden; a) Sağlık kurulu raporuna nazaran, A-B-C dilimi sıhhat kurallarını taşıdıkları tespit edilenler, birebir hizmet sınıfında çalışmaya devam ederler. b) D dilimi sıhhat kurallarını taşıdıkları tespit edilenler Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışamazlar. Bu durumda olanların sağlık kurulu raporları ve sıhhat evrakları, sıhhat komitesinin görüşü ile birlikte, maluliyet yahut hizmet sınıfı değişikliği istikametinden gerekli süreçler yapılmak üzere Toplumsal Güvenlik Kurumuna gönderilir. (2) …” düzenlemesi bulunmaktadır.

HUKUKİ KIYMETLENDİRME:

Kamu hizmetinin eksiksiz, tertipli, faal ve verimli bir formda yürütülmesinden sorumlu olan yönetimin, kendisine verilen yetki uyarınca mevzuatın öngördüğü halde, hizmetin gereklerini temel alarak, bu hizmeti yürütecek çalışanın atanmasını belli kurallara bağlama, işçisinin sıhhat durumunun, gerek kendisi gerekse hizmet istikametinden ortaya çıkartabileceği aksilikleri giderme, alanlarında vazife yapmalarını sağlayarak, hizmetin aktif ve verimli bir biçimde yürütülebilmesini sağlama hedefini geçekleştirecek düzenlemeleri yapma mecburiliği vardır.

Bu doğrultuda hazırlanarak yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Sıhhat Koşulları Yönetmeliği’nin kapsamının; okullara öğrenci alımında, öğrencilikte, Emniyet Teşkilatı takımlarına yapılacak birinci atamalarda, öğrencilikten yahut memuriyetten ayrıldıktan sonra yine öğrenciliğe yahut memuriyete geri dönüşlerde, emniyet hizmetleri sınıfı dışında kalan öbür hizmet sınıflarına yapılan açıktan atamalarda ve naklen atamalarda, memuriyette, malullük ve görev malullüğünde, görev malulü olarak çalışmaya devam etme durumunda, hizmet sınıfı değişikliklerinde aranacak sıhhat kurallarını, giriş raporu ve son durum-dilim belirtir sağlık kurulu raporu alınmasını, bu raporların detaylarını ve bu raporlara nazaran yapılacak süreçlere ait konuları düzenlemek olduğu dikkate alındığında, kelam konusu düzenlemeyle ilgili çalışanın sıhhat şartlarının, mesleğin gereklerine uygun olmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Polislik mesleği, gece ve hafta sonu mesaisi bulunan, fiziki aktivite gerektiren ve yasal kaideler oluştuğunda silah kullanma zaruriliği bulunan bir meslek olup, bu meslekte vazife yapanlarda sıhhat açısından kimi kaidelerin aranması gerektiği kuşkusuzdur. Ülkede güvenlik ve asayişin sağlanması misyonunu yürüten bahse bahis çalışanın, Emniyet Teşkilatı Sıhhat Koşulları Yönetmeliği’nde belirtilen sıhhat koşullarına ait şartları taşımaları gerektiği açıktır.

Polislik mesleğinin özelliği ve niteliği göz önünde bulundurularak, bu mesleği yapacak olanlarda, birtakım sıhhat şartlarının aranması, hizmetin gereği üzere ifa edilmesi açısından kıymet taşımakla birlikte; bu şartların, yerine getirilecek hizmetin aksatılmamasına yönelik olması, öbür bir anlatımla hizmetin gereklerine uygun olarak belirlenmesi bir zorunluluktur. Emniyet hizmetleri sınıfında çalışacak yahut çalışmakta olan çalışanın çalışma kurallarının başka mesleklere nazaran farklılık gösterdiği, 24 saat çalışma temeline nazaran ve mesleğin kendine mahsus özellikleri dikkate alındığında, her türlü ortamda vazife yapabilecek nitelikte fizikî ve ruhsal sıhhate sahip olmaları gerektiği kuşkusuzdur. Ateşli silah taşıma ve kullanma yetkisi verilen bu işçinin, mesleğe girişte ve sonrasında hangi sıhhat kurallarını taşımaları gerektiğine dair Yönetmelik ekindeki hastalık branşlarının sınıflandırılmasına ait EK-3’teki A-B-C-D-E dilimlerindeki hastalık ve sakatlıkların, yasal mevzuat uyarınca, Sıhhat Bakanlığının, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının ve sıhhat kurumlarının görüşleri doğrultusunda hazırlandığı anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, emniyet hizmetleri sınıfı ve öteki hizmet sınıflarında vazife yapan çalışanın hastalıkları yahut bedenlerinde meydana gelen arızaların hangi sıhhat dilimine girdiği tespit edildikten sonra, emniyet hizmetleri sınıfında çalışabilecek sıhhat şartlarını taşımadığı tespit edilen işçinin, muhakkak bir kategoride kıymetlendirilerek, bulundukları hizmet sınıflarındaki vazifelerini yapıp yapamayacakları yahut diğer hizmet sınıfında çalışıp çalışamayacakları ya da sakatlık yahut hastalıkları sonucunda çalışamayacaklar ise, emeklilik kararlarından yararlanacakları belirtilerek çalışanın sıhhat durumuna nazaran hizmet sınıfı değişikliği yahut emeklilik haklarını muhafazaya yönelik düzenlemeler yapılmış olup, psikiyatrik hastalıklar nedeniyle malul olan yahut hizmet sınıfı değişen çalışanın, Emniyet Hizmetleri Sınıfına geri dönemeyecekleri karar altına alınmıştır.

Polislik mesleğinin ağır fizikî ve ruhsal gerilime maruz kalınan bir meslek olduğu, psikiyatrik hastalıkların beklenen tekrarlama riski bulunduğu, bu riskleri bünyesinde barındıran işçinin silah taşımasının da polislik misyonunun aksatılmadan yürütülmesini tehlikeye düşüreceği, bu nedenle psikiyatrik hastalıklar nedeniyle malul olan yahut hizmet sınıfı değişen emniyet hizmetleri sınıfında misyon yapan işçinin, başka hastalıklar sebebiyle sınıfı değiştirilen çalışandan farklı olarak tekrar eski sınıfına geri dönüşüne imkan tanınmamasına ait olarak, Emniyet Teşkilat Kanunu ile davalı yönetime tanınan takdir yetkisine dayanılarak yapılan düzenlemenin, kamu faydasına ve hizmet gereklerine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu prestijle; Emniyet Teşkilatında vazife yapan işçinin, çalışma şartları, misyon, yetki, sorumluluk, nitelik ve ihtiyaçları dikkate alındığında, dava konusu düzenleyici süreç ile anılan düzenleme doğrultusunda tesis edilen ferdi süreçlerde hukuka ve üst hukuk normlarına karşıtlık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVANIN REDDİNE;

2. Davacının isimli yardım talebi kabul edildiğinden, davanın açılışı sırasında tahsil edilmeyen ve detayı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama sarfiyatının davacıdan tahsili için kararın katılaşmasına müteakip ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Minimum Fiyat Tarifesine nazaran duruşmalı davalar için belirlenen …-TL vekalet fiyatının davacıdan alınarak davalı yönetimlere (vekalet fiyatının duruşmasız davalar için belirlenen …-TL’nin yarısı olan …-TL’lik kısmının duruşmaya katılmayan Emniyet Genel Müdürlüğüne; geriye kalan …-TL’lik kısmının ise duruşmaya katılan İçişleri Bakanlığına) verilmesine,

4. Bu kararın bildirim tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Heyetine temyiz yolu açık olmak üzere, 18/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.