Para ve Vergi Düzenlemelerine Dair Yeni Kanun Teklifi TBMM’de
Teklifle Türk Parasının Değerini Müdafaa Hakkında Kanun’da yapılan değişikliğe nazaran, kambiyo, nukut, esham ve tahvilat alım satımı ve değerli madenler ve değerli taşlarla bunlardan mamul yahut bunları muhtevi her nevi eşya ve değerlerin alım satımı, değerli madenlerin rafinajı ile tüm bu eşya ve değerlerin, ticari senetlerin ve tediyeyi temine yarayan her türlü vasıta ve vesikaların memleketten ihracı yahut memlekete ithalinin tanzim ve tahdidine ve Türk parasının değerinin korunması için kararlar alınmasında Cumhurbaşkanı yetkili olacak.
Söz konusu tüm eşya ve değerlerin müsaadesiz olarak yurttan çıkarılması yahut yurda sokulması mahiyetinde ise Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kararlarına nazaran cürüm yahut kabahat oluşturmadığı takdirde kişi, eşya ve değerlerin rayiç bedelinin yarısından iki katına kadar idari para cezasıyla cezalandırılacak; bu fiilin teşebbüs basamağında kalması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilecek.
Hükmolunacak idari para cezasına, kabahat tarihi ile tahsil tarihi ortasındaki mühletler için Amme Alacaklarının Tahsil Yordamı Hakkında Kanun’a nazaran tespit edilen gecikme artırımı oranında, para cezası ile birlikte tahsil olunmak üzere, gecikme faizi uygulanacak.
Hükümde yer alan kabahatlerin, tıpkı kabahate ait idari yaptırım kararının mutlaklaştığı tarihi izleyen 5 yıl içinde tekerrürü halinde verilecek cezalar iki kat olarak uygulanacak.
– Faaliyet müsaadelerine yönelik fiyat tarifeleri
Teklifle, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda kelam konusu Kanun’da değişiklik yapılıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığından müsaade alınması zarurî olan faaliyetlerin sıralandığı karara nazaran, ticari maksatlı döviz alım satımına ait, Borsa İstanbul Anonim Şirketi Değerli Madenler ve Değerli Taşlar Piyasasında üye olarak, değerli maden rafinajı konusunda ve Bakanlar Kurulu Kararı ile katılınması kararlaştırılan Kimberley Süreci Sertifika Sistemi kapsamında faaliyette bulunmak için Bakanlıktan müsaade alınması zarurî olacak.
Kanunla mevzuat kapsamında müsaade verilen anonim şirketlerin belirlenen ekonomik gaye ve mevzulara karşıt faaliyette bulunduğunun tespiti halinde müsaadelerini iptal etmeye ve ticari maksatlı döviz alım satımında bulunan şirketler için faaliyet yürütülen vilayet ve ilçelerin büyüklüğü, nüfusu, ticaret ve turizm hacmi üzere ölçütler dikkate alınarak faaliyet bölgeleri belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkili olacak.
Ticari emelli döviz alım satımında bulunmak üzere Kanun kapsamında faaliyet müsaadesine tabi anonim şirketlerine yönelik fiyat tarifesi ile Borsa İstanbul Anonim Şirketi Değerli Madenler ve Değerli Taşlar Piyasasında üye olarak değerli madenlere ait faaliyet göstermek üzere verilecek faaliyet müsaadeleri ve değerli maden rafinaj faaliyetlerinde bulunmak üzere verilecek faaliyet müsaadelerine yönelik fiyat tarifeleri karar altına alınıyor.
Ticari gayeli döviz alım satımında bulunmak, Borsa İstanbul Anonim Şirketi Değerli Madenler ve Değerli Taşlar Piyasasında üye olarak faaliyette bulunmak ve değerli maden rafinaj faaliyetlerinde bulunmak için belirtilen anonim şirketlerin hisselerinin evresi izinlerinde ilgili tarifelerde belirtilen fiyat, devralınacak hisse oranı nispetinde farklı başka alınacak. Hisse bölümü müsaadesinde bulunan anonim şirketin, bu düzenlemede belirtilen birden fazla faaliyet müsaadesine sahip olması durumunda her bir faaliyet müsaadesine ait olarak ilgili tarifede belirtilen fiyat, devralınacak hisse oranı nispetinde ayrıyeten alınacak. Devre bahis hisselerin veraset yoluyla intikal etmesi yahut hisse zamanının bir mahkeme kararından kaynaklanması ya da hisseleri devralacak kişinin mevcut hisse sahibi kişinin eşi, altsoyu, üstsoyu yahut kardeşi olması durumunda fiyat alınmayacak.
Bu karar kapsamında tahsil edilecek fiyatlar vergi dairelerine yatırılacak. Fiyat fiyatları, her yıl, bir evvelki yıla ait olarak Vergi Usul Kanunu kararları uyarınca tespit ve ilan edilen tekrar değerleme oranında takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılarak alınacak. Düzenleme kapsamında fiyat tarifelerinde belirlenen fiyatların tahsilinde Hazine ve Maliye Bakanlığına yapılan birinci müracaat tarihi prestijiyle geçerli olan fiyat dikkate alınacak. Cumhurbaşkanı, fiyat tarifelerindeki fiyatları iki katına kadar artırmaya ve yarısına kadar indirmeye yetkili olacak.
– GİB taşra teşkilatı çalışanına yönelik fazla mesai düzenlemesi
Vergi Yöntem Kanunu’nda yapılan değişikliğe nazaran, yoklama fişinin elektronik yoklama fişi kapsamında, koordinat bazlı pozisyon bilgisini ve yoklama yapılan yere ait fotoğrafları içerecek formda elektronik ortamda tanzim edildiği durumlarda polis, jandarma, muhtar yahut ihtiyar meclisi üyelerinin imzası aranmayacak.
Katma Bedel Vergisi Kanunu’nda yapılan değişikliğe göre, Vakıflar Genel Müdürlüğü bünyesindeki vakıflar ve bu kurum tarafından yönetilen mazbut vakıfların mülkiyetindeki taşınmazların satışına yönelik periyot ve teslimler de KDV’den istisna tutulacak.
Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli 1 sayılı listede yer alan, ortalarında akaryakıt ve doğal gaz cinslerinin bulunduğu malların ithalinde hesaplanıp teminata bağlanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), KDV matrahına dahil edilecek. Bu karar, düzenlemenin yayımını izleyen ayın başında yürürlüğe girecek.
Serbest Bölgeler Kanunu’nda yapılan değişiklikle hür bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin bu bölgelerde imal ettikleri eserlerin gelir yahut kurumlar vergisinden müstesna olacak çıkarlarına, özgür bölge içine yahut öbür hür bölgelere satışlarından sağlayacakları çıkarlar da dahil ediliyor. Bu karar, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren elde edilen çıkarlara uygulanmak üzere düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
Organize Sanayi Bölgesi hukukî kişiliğinin, Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu’nun uygulanması ile ilgili süreçlerde her türlü vergi, fotoğraf ve harçtan muaf tutulmasına yönelik karara yapılan eklemeye nazaran, bu muafiyetin, Gider Vergileri Kanunu uyarınca ödenecek banka ve sigorta muameleleri vergisine şümulü olmayacak.
Kamu Vazifelileri Sendikaları ve Toplu Mukavele Kanunu’nda yapılan değişikliğe nazaran, konusu kabahat teşkil etmemek kaydıyla; bu kanun kararları uyarınca imzalanan toplu mukaveleler ve Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararlarındaki yöntem ve temellere muhalif olarak 31 Mayıs 2025’e kadar kamu görevlilerine hami giysi ve donanım materyali yardımı yapan kamu kurum ve kuruluşlarının yetkili yahut misyonlu olan sorumluları hakkında idari ve/veya mali takibat ve yargılama yapılamayacak, başlamış olanlar süreçten kaldırılacak.
AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve TBMM Başkanlığına sunulan Türk Parasının Değerini Muhafaza Hakkında Kanun ve Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nda değişikliğe gidiliyor.
Buna nazaran, 31 Aralık 2028’e kadar bölgede çalışan AR-GE, tasarım ve takviye çalışanının, bu misyonlarıyla ilgili fiyatlarının brüt minimum fiyatın 40 katını aşmayan kısmı üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, Gelir Vergisi Kanunu’nun ilgili kararında düzenlenen minimum fiyat istisnasına isabet eden vergi düşüldükten sonra kalan vergi meblağı, verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilerek terkin edilecek. Bu kapsamdaki fiyatlara ait düzenlenen kağıtların brüt taban fiyatın 40 katını aşmayan kısmı damga vergisinden istisna olacak. Bu karar, düzenlemenin yayımını izleyen ayın başında yürürlüğe girecek.
Endüstri Bölgeleri Kanunu’nda yapılan değişikliğe nazaran, sanayi bölgelerine yeni alanların ek edilmesi ya da sanayi bölgelerinden alanların çıkarılmasına Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı karar verecek, buna ait karar Resmi Gazete’de yayımlanacak.
Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nda yapılan düzenlemeye nazaran, Kanun’un II sayılı listesinde yer alan ve yerli katkı oranı en az yüzde 40 olan mallar ile eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar ve mopedler dahil motosikletler ile bir yardımcı motoru bulunan tekerlekli taşıtların, Milli Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı ve Ulusal İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı tarafından münhasıran ulusal savunma ve iç güvenlik gereksinimlerinde kullanılmak üzere birinci iktisabı vergiden müstesna tutulacak.
Kanun’un II sayılı listesindeki mallar için oranlar ile bu oranlara temel Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) matrahlarının alt ve üst sonlarını 3 katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu hudutlar içinde kalmak koşuluyla binek arabalar ve temel prestijiyle insan taşımak üzere imal edilmiş steyşın vagon ve yarış otomobilleri dahil öteki motorlu taşıtların motor silindir hacmi, menzilleri ve batarya kapasiteleri için de farklı oranlar belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkili olacak.
Bazı fosil yakıtla çalışan binek arabalar ile hem fosil yakıt kullanan hem de elektrik motoru bulunan birtakım hibrit arabaların ÖTV matrah eşiklerinde ve oranlarında değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, motor silindir hacmi ve elektrik motor gücüne nazaran alınacak ÖTV oranları, yüzde 80 ile yüzde 220 ortasında değişecek.
Kamyonet cinsi araçlardan arazi taşıtı sınıfında olan ve azami yük kütlesi 3 bin 500 kilogramı geçmeyen arazi taşıtları için ÖTV oranı yüzde 50 olarak uygulanacak.
Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’da yapılan değişiklik kapsamında ise dağıtıcılar, rastgele bir dağıtıcıdan toptan LPG ticareti kapsamında LPG satın alabilecek lakin bu LPG’yi diğer bir dağıtıcıya satamayacak.
– Yatırım teşvikleri
Teklifle, Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişikliğe nazaran, verimli yatırımların teşvik edilmesi gayesiyle indirimli kurumlar vergisi, indirim hakkının kullanılabileceği birinci hesap periyodundan itibaren en fazla 10 hesap periyodu boyunca ve yüzde 60 oranında uygulanacak fakat kar bulunmasına karşın yararlanılmayan yatırıma katkı meblağları müteakip devirlerde dikkate alınmayacak.
Hükmün uygulamasında yatırıma katkı meblağı, indirimli kurumlar vergisi uygulanarak tahsilinden vazgeçilen vergi yoluyla yatırımların devletçe karşılanacak fiyatını, bu fiyatın yapılan toplam yatırıma bölünmesiyle bulunacak oran ise yatırıma katkı oranını söz edecek. Yatırımın tamamlanması kuralıyla, indirimli kurumlar vergisi uygulanarak yararlanılan kısmı hariç olmak üzere kalan yatırıma katkı fiyatı, yatırımın tamamlandığı hesap devrini izleyen yıllarda Vergi Usul Kanunu kararlarına nazaran bu yıllar için belirlenen yine değerleme oranında artırılarak dikkate alınacak.
Cumhurbaşkanı, istatistiki bölge üniteleri sınıflandırması ile kişi başına düşen ulusal gelir yahut sosyoekonomik gelişmişlik seviyeleri dikkate alınarak vilayetleri ve ilçeleri gruplandırmaya ve bu kümeler, Gökçeada ve Bozcaada’da yapılan yatırımlar, kesimler, teknoloji alanları, AR-GE yahut tasarım faaliyetleri, sanayi bölgeleri, kültür ve turizm muhafaza ve gelişim bölgeleri yahut oluşturulacak teşvik programları prestijiyle teşvik edilecek yatırım hususlarına ait yatırım ve istihdam büyüklüklerini ve bu yatırımlar için yatırıma katkı oranını yüzde 50’yi geçmemek üzere belirlemeye yetkili olacak.
Yatırım teşvik dokümanı kapsamında bu karara nazaran hesaplanacak yatırıma katkı fiyatına mahsuben, toplam yatırıma katkı meblağının yüzde 50’sini ve hak edilen yatırıma katkı meblağını geçmemek üzere; indirim hakkının kullanılabileceği birinci hesap periyodu dahil dördüncü hesap devrinin sonuna kadar kurumun öbür faaliyetlerinden elde edilen çıkarlarına indirimli kurumlar vergisi oranı uygulatmak suretiyle yatırıma katkı meblağını kısmen kullandırma, bu oranı sıfıra kadar indirme; yatırım harcamaları içindeki arsa, bina, kullanılmış makine, yedek kesim, yazılım, patent, lisans ve “know-how” bedeli üzere harcamaların oranlarını farklı başka yahut topluca sonlandırma yetkisi Cumhurbaşkanı’na veriliyor. Ayrıyeten Yatırımların Proje Bazında Desteklenmesi ile Kimi Kanun ve Kanun Kararında Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamındaki proje bazlı yatırımlar için müddetleri ve oranı artırmaya Cumhurbaşkanı yetkili olacak.
Bu karar, bu düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren alınan yatırım teşvik evraklarına uygulanmak üzere, kanun teklifinin yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
– AR-GE ve takviye işçisine yönelik istisna tutarları
Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’da yer alan gelir vergisi stopajı teşvikine yönelik kararda değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, Kanun kapsamındaki AR-GE ve takviye işçisi ile belirtilen kurum ve kuruluşlar tarafından desteklenen tasarım projelerinde ve tasarım merkezlerinde çalışan tasarım ve dayanak işçisinin; bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri fiyatlarının, brüt taban fiyatın 40 katını aşmayan kısmı üzerinden hesaplanan gelir vergisinin, doktoralı olanlar ile desteklenecek program alanlarından birinde en az yüksek lisans derecesine sahip olanlar için yüzde 95’i, yüksek lisanslı olanlar ile desteklenecek program alanlarından birinde lisans derecesine sahip olanlar için yüzde 90’ı ve öbürleri için yüzde 80’i verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilerek terkin edilecek.
Ayrıca Kanun kapsamındaki her türlü AR-GE ve yenilik faaliyetleri ile tasarım faaliyetlerine ait düzenlenen kağıtlardan alınan damga vergisine yönelik istisna meblağı, brüt taban fiyatın 40 katını aşmayacak.
Araştırma Altyapılarının Desteklenmesine Dair Kanun’daki değişiklikle ise kamu işçisi hariç olmak üzere araştırma altyapılarında çalışan AR-GE ve takviye çalışanının bu vazifeleriyle ilgili fiyatları için gelir vergisine ve bu kapsamda düzenlenen kağıtların damga vergisine yönelik istisna meblağı, brüt minimum fiyatın 40 katını aşmayacak.
AR-GE ve dayanak işçisine yönelik istisnalara ait kararlar, düzenlemenin yayımını izleyen ayın başında yürürlüğe girecek.
