MEB

MEB; Müfettişler tarafından yapılan inceleme-soruşturma raporlarında yetersiz olan konuları unsur husus sıraladı

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü 12.03.2025 tarih ve 126426106 sayılı yazılarında aşağıdaki açıklamalarda bulunulmuştur.

5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanun’un 1 inci hususunda Kanun’un maksadı; Türkiye Cumhuriyeti asıllı gerçek şahıslar, özel hukuk hükmî bireyleri yahut özel hukuk kararlarına nazaran yönetilen hukukî bireyler tarafından açılacak özel öğretim kuramlarına kurum açma müsaadesi verilmesi, kurumun nakli, evresi, işçi çalıştırılması, kuramlara yapılacak mali dayanak ve bu kuramların eğitim-öğretim, idare, kontrol ve nezareti ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, idare, kontrol, nezaret ve işçi çalıştırılmasına ait yöntem ve temelleri düzenlemek olarak belirlenmiş ve bu vazife de 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 310 uncu hususu ile Genel Müdürlüğümüz uhdesine verilmiştir.

5661 Sayılı Yüksek Tahsil Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun’un 1 inci hususunda de gerçek ve hukukî şahıslar tarafından yemekli ve yemeksiz öğrenci yurtları ve buna emsal kurumlar açılması ve işletilmesi ortaokul ve ortaöğrenim seviyesinde Ulusal Eğitim Bakanlığının müsaadesine bağlı olduğu belirtilmektedir. Bu kurumların kontrolleri ile ilgili düzenlemeler Genel Müdürlüğümüzce 5661 Sayılı Kanun ve buna dayalı çıkarılan Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği’nde yapılmıştır.

Ayrıca, 5661 Sayılı ve 5580 Sayılı Kanunlar ile özel öğretim kurumları ile ortaokul ve ortaöğrenim seviyesindeki özel öğrenci yurtlarına yönelik idari para cezası yaptırımı getirilmiştir.

Bilindiği üzere; özel öğretim kurumları ve özel öğrenci yurtları ile ilgili Bakanlık Müfettişleri ve Eğitim Müfettişleri tarafından kontrol, inceleme, soruşturma raporları düzenlenmekte ve bu raporlar sayesinde kurumların işleyişlerinin mevzuatımız doğrultusunda yürütülüp yürütülmediği anlaşılabilmekte,

Genel Müdürlüğümüzün uygulamalarına ve siyasetlerine ışık tutulmaktadır.

Özel öğretim kurumları ile ortaokul ve ortaöğretim kurumu öğrencilerine özel barınma hizmeti veren yerlerle ilgili vilayet ulusal eğitim müdürlüklerince düzenlenen inceleme, soruşturma, kontrol raporları süreç yapılmak üzere Genel Müdürlüğümüze ve vilayet ulusal eğitim müdürlüklerinin ilgili ünitelerine gönderilmektedirler.

Yapılan idari süreçlerin davalara bahis edilmesi durumunda ise müfettiş ve muhakkik raporlarındaki tespitler mahkemelerce tetkik edilmekte, dava sürecinin değerli bir kısmı bu raporlar üzerinden yürümekte ve türel sonuçlar ortaya çıkarmaktadır.

Lakin inceleme-soruşturma raporları tetkik edildiğinde; kimi belgelerde inceleme-soruşturma onayı alınması sürecinin müracaat tarihinden itibaren anlatılmadığı, onay konusunun tam olarak yazılmadığı, onay kapsamında savların maddeleştirilerek incelenmediği, yapılan incelemeler sonucunda ortaya çıkan ve ceza gerektiren yeni fiiller için soruşturma onayı alınmadığı, tezler kapsamında alınan söz ve toplanan bilgi-belgelerin iddiayı doğrulayıp doğrulanmadığının somut bir biçimde ortaya konulmadığı, türel sonuç ile bu sonucu ortaya çıkaran olgular ortasındaki illiyet bağının kurulmadığı üzere inceleme-soruşturmalarda teamül haline gelmiş basamakların raporlara tam olarak yansımadığı gözlenmektedir.

Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Müfettişleri Yönetmeliğinin “Eğitim müfettişleri başkanlığının görevleri” başlıklı 41 inci hususunun (d) bendinde belirtilen “d) Araştırma, inceleme, soruşturma, ön inceleme, hata duyurusu ve tevdi raporları ile bu kapsamdaki başka çalışmaları incelemek ve ilgili yerlere sunmak” hususu işletilmeden; yani Eğitim Müfettişi, Eğitim Müfettiş Yardımcısı ve Muhakkiklerce düzenlenen inceleme-soruşturma raporlarının Eğitim Müfettişleri Başkanlığı İnceleme Komitesi tarafından incelenmeden sürece alındığı konularına da rastlanmaktadır.

Özel öğretim kurumları ve özel barınma yerleri ile ilgili olarak düzenlenen inceleme-soruşturma raporlarının üstte açıklanan konulara yer verilmeden Genel Müdürlüğümüze ve il milli eğitim müdürlüğü özel öğretim şubelerine süreç yapılmak üzere gönderilmiş olması durumunda, bu raporlara dayalı olarak uygulanan idari süreçler için ilgililer tarafından başlatılan tüzel süreçler sonucunda mahkemelerce iptal kararı verilebilmektedir.

Yine bu süreçte; raporlarla ilgili üstte tabir edilen durumlar ve inceleme-soruşturma çalışmalarının detaylı bir biçimde raporlaştırılmamış olması, mahkemelerle Genel Müdürlüğümüz ve Valilikler ortasında gereksiz yazışmalara da neden olabilmektedir.

Bu nedenle; özel öğretim kurumları ile ortaokul ve ortaöğretim kurumu öğrencilerine özel barınma hizmeti veren yerlerle ilgili olarak valiliğinizce düzenlenen inceleme-soruşturma raporlarında;

a) İnceleme-soruşturma onay sürecinin başlangıcından itibaren (dilekçe/başvuru, Genel Müdürlük sevk tarih ve sayısı, makam onayı gibi) raporda yer verilip verilmediği,

b) Onay konusunun tam olarak(eksiksiz) yazılıp yazılmadığı,

c) Fiilin işlendiği tarihin araştırma yapılarak tespit edilip edilmediği,

ç) İddiaların maddeleştirilmek suretiyle tek tek ele alınıp alınmadığı,

d) Tezler kapsamında alınan tabir ve toplanan bilgi-belgelerin iddiayı doğruladığı/doğrulanmadığının somut bir biçimde ortaya konulup konulmadığı,

e) İnceleme sonucunda ortaya çıkan ve ceza gerektiren yeni fiiller için soruşturma onayı alınıp alınmadığı,

f) Alınan tabir, bilgi-belgelerin soruşturma onayının ilgili hususlar kapsamında başka farklı eğerlendirmesinin yapılarak hangi kuruma, hangi fiilden ötürü ve Kanunun hangi unsuruna dayalı olarak hangi teklifin getirildiğinin açıkça belirtilip belirtilmediği,

g) Onay konusu ile ilgili olarak tevdi raporu düzenlenmiş ise rapor kapağının ilgili yerine tarih sayısının yazılıp yazılmadığı,

ğ) Eğitim Müfettiş, Eğitim Müfettiş Yardımcısı ve Muhakkiklerce düzenlenen inceleme-soruşturma raporlarının Eğitim Müfettişleri Başkanlığı İnceleme Komitesi tarafından incelenerek süreç yapılmak üzere ilgili üniteye sevk edilip edilmediğinin denetim edilmesi;

Bu süreçlerin yerine getirilmediğinin tespiti halinde yönetim tarafından yapılan süreçlerin iptali ile neticelenmemesi, şahıslar ve kurumlar açısından maddi-manevi sorumlulukların doğmaması bakımından raporların iade edilerek anılan Yönetmeliğin ilgili hususu uyarınca Kuruldan geçirilmesi suretiyle sevkinin sağlanması gerekmektedir.

İşte o talimat;