Kapadokya'daki Facianın Ardından Uzmanlardan Kritik Uyarı: Peribacaları İçin Acil Önlem Çağrısı

Nevşehir'in Göreme bölgesinde bir peribacasının çökmesi sonucu 3 kişinin hayatını kaybetmesi ve 5 kişinin yaralanmasının ardından Jeoloji Mühendisleri Odası harekete geçti. Uzmanlar, Kapadokya'daki doğal oluşumların korunması ve benzer faciaların önlenmesi için kapsamlı jeolojik inceleme, sürekli denetim ve risk izleme sistemi kurulmasını istedi.

Kapadokya'da 29 Ekim'de yaşanan peribacası çökmesi, bölgedeki doğal ve tarihi mirasın güvenliğini yeniden gündeme taşıdı. Göreme Açık Hava Müzesi'nin girişine yakın bir noktada, şiddetli yağışların ardından meydana gelen olayda 3 kişi yaşamını yitirirken 5 kişi yaralandı.

Facianın ardından açıklama yapan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Jeoloji Mühendisleri Odası, bölgedeki jeolojik tehlikelerin bilimsel yöntemlerle belirlenmesi ve ziyaretçi güvenliğinin öncelikli hale getirilmesi gerektiğini vurguladı.

Peribacalarında Çökme Tehlikesine Dikkat Çekildi

Jeoloji mühendisleri, Kapadokya'nın volkanik kayaçlardan oluşan hassas yapısının doğal aşınma süreçleri nedeniyle sürekli değiştiğine dikkat çekti.

Özellikle yağışlar, sıcaklık farklılıkları, donma ve çözülme olayları ile kayaçlarda oluşan çatlakların çökme ve kaya düşmesi tehlikesini artırabildiği belirtildi.

Bölgedeki yoğun turizm faaliyetleri, kontrolsüz yapılaşma, araç trafiği ve kaya oyma tesislerde gerçekleştirilen müdahalelerin de doğal oluşumların dayanıklılığını olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.

Turizm Tesisleri ve Kaya Oyma Yapılar İncelenmeli

Oda, Kapadokya'da turizm amacıyla gerçekleştirilen kazı ve genişletme çalışmalarının yalnızca ilgili işletmeyi değil, çevresindeki kaya kütlelerini de etkileyebileceğini bildirdi.

Özellikle kaya otellerde yapılan genişletmelerin, taşıyıcı kaya bölümlerinin inceltilmesinin ve ek yapı yüklerinin jeolojik denge üzerindeki etkilerinin araştırılması istendi.

Bununla birlikte son çökme olayının kesin nedeninin henüz ayrıntılı bilimsel incelemelerle ortaya konulmadığı hatırlatıldı. Uzmanlar, doğal etkenlerin yanı sıra çevredeki yapılaşma ve geçmiş müdahalelerin de araştırılması gerektiğini belirtti.

Kapadokya İçin Jeolojik Risk İzleme Birimi Önerisi

Jeoloji Mühendisleri Odası, benzer olayların önüne geçilebilmesi amacıyla Kapadokya Alan Başkanlığı bünyesinde özel bir Jeolojik Risk İzleme Birimi oluşturulmasını önerdi.

Bu birimin peribacaları, kaya oteller ve yoğun ziyaretçi alanlarında düzenli ölçümler yapması; kaya çatlaklarını, su sızıntılarını ve olası hareketleri takip etmesi gerektiği ifade edildi.

Toplanan verilerle risk haritalarının hazırlanması, tehlikeli bölgelerde ziyaretçi girişlerinin sınırlandırılması ve gerekli durumlarda tahliye önlemlerinin uygulanması istendi.

Riskli Bölgelerde Ziyaretçi Güvenliği Öncelikli Olmalı

Açıklamada, Göreme Açık Hava Müzesi başta olmak üzere turistik güzergâhların ayrıntılı jeolojik ve jeoteknik incelemelerden geçirilmesi çağrısında bulunuldu.

Bilimsel raporlarla güvenliği kanıtlanmayan yeni kazı ve kaya oyma çalışmalarına izin verilmemesi gerektiği belirtilirken mevcut tesislerin de kapsamlı biçimde denetlenmesi istendi.

Uzmanlar, koruma çalışmalarında üniversitelerin ve meslek odalarının görüşlerinden yararlanılmasının önemine işaret etti.

Jeolojik Mirasın Korunması İçin Ortak Yönetim Çağrısı

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, Kapadokya'nın yalnızca Türkiye açısından değil, dünya ölçeğinde de önemli bir doğal miras alanı olduğunu vurguladı.

Bölgenin korunmasında bilimsel araştırmaları, yerel katılımı ve sürdürülebilir turizmi esas alan bütüncül bir jeopark yönetim modelinin benimsenmesi gerektiği ifade edildi.

Oda, turizmden elde edilen ekonomik kazancın doğal mirasın korunmasının ve insan güvenliğinin önüne geçmemesi gerektiğini belirterek ilgili kurumları kalıcı önlemler almaya çağırdı.