‘İran, Hürmüz boğazını kapatırsa petrol fiyatları tetiklenir’
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20’sinin geçtiği kritik bir geçiş noktası. ABD Güç Bilgi Yönetimi (EIA) bilgilerine nazaran, 2023’te boğazdan günde ortalama 20,5 milyon varil ham petrol taşındı; bu, global deniz yolu petrol arzının yaklaşık üçte birine denk geliyor. Ayrıyeten, Katar gibi Körfez ülkelerinin sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ihracatı için de hayati değer taşıyor.
Enerji uzmanları, boğazın kapanmasının petrol fiyatlarında sert bir yükselişe yol açacağını, global enflasyonu tetikleyerek ekonomik istikrarları altüst edebileceğini vurguluyor. 2011’de İran’ın emsal bir tehdidinde Brent petrol fiyatı 125 doları aşmıştı.
Uzmanlar, bugünkü şartlarda tesirinin çok daha yıkıcı olabileceğini öngörüyor.
HÜRMÜZÜ KAPATMAK ‘SAVAŞ EYLEMİ’ SAYILIYOR
Hürmüz Boğazı’nda bir kriz, sırf güç değil, askeri ve diplomatik sarsıntılara da yol açabilir. İran’ın kısa menzilli balistik füzelerle ABD’nin Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki üslerini maksat alabileceği belirtiliyor. Memleketler arası hukukta deniz yollarını kapatmak “savaş eylemi” sayılırken, bu durum NATO’nun müdahalesine yer hazırlayabilir.
Cumhuriyet’te yer alan habere nazaran Columbia Üniversitesi Global Güç Siyasetleri Merkezi’nden Prof. Jason Bordoff, “Hürmüz Boğazı’nın kapanması güç krizinin ötesinde, sigorta, lojistik, deniz hukuku ve memleketler arası güvenlikte domino tesiri yaratır. Global sistemin kırılganlığı bu boğazda düğümleniyor” diyerek riskin büyüklüğüne dikkat çekti.
PROGRAM DEVAM EDECEK
İran Atom Enerjisi Kurumu, ABD’nin saldırısını doğrularken, memleketler arası yasal süreç başlatacaklarını ve nükleer programın devam edeceğini açıkladı. Orta Doğu’daki tansiyon, bu tehditle birlikte tehlikeli bir eşiğe ulaşmış durumda.
