Hukuk fakültesi mezunlarının yalnızca yüzde 23,8’i HMGS barajını geçebildi!

Hukuk Meslekleri Giriş Sınavı‘na katılan 5 bin 818 hukuk fakültesi mezununun sadece yüzde 23,81‘i 70 puan barajını geçebildi. Bu oran, geçen yıl yapılan ve yüzde 42,67 muvaffakiyet oranı ile dikkat çeken birinci HMGS’ye nazaran önemli bir gerileme manasına geliyor. Daha Yeterli Yargı Derneği, muvaffakiyet oranlarındaki düşüşü değerlendirip bir dizi teklif sundu. İmtihana 5 bin 912 hukuk fakültesi mezunu müracaatta bulundu, imtihana 5 bin 818 aday girdi ve bunların sadece yüzde 23,81’i muvaffakiyet kriterini karşılayarak 70 puan barajını aşabildi. Bu başarısızlık oranı devam ettiği takdirde, her yıl yeni mezun olacak yaklaşık 20 bin hukuk fakültesi mezununun 15 bini hukuk mesleklerinde vazife alamayacak ve öteki işlere yönelecek.

Başarı Oranlarındaki Düşüşün Nedenleri

Bu yüksek başarısızlık oranı, öğrencilerin başarısızlığından çok hukuk ve yargı alanında derin bir yapısal sorunun göstergesidir. Yargı sistemimiz, halka “kaliteli yargı hizmeti” sağlamayı gaye edinmemiş, kalite ögelerini belirleyip benimsememiş ve kaliteli hizmet üretimini sağlayacak formda yalın, çevik ve hesap verebilir olarak yapılanmamıştır. Bu temel eksiklik nedeniyle ülkemizde hukuk eğitimi gerçek gereksinimlere nazaran şekillenmiyor; hukuk eğitimi ve hukuk hizmetleri, güç sahibi yöneticilerin şahsî hayallerine ve önyargılarına bağımlı kalıyor.

Topluma Kaliteli Yargı Hizmeti Sunulamıyor

Mevcut yapısal problemleri çözmek yerine, öbür ülkelerin kendi şartlarına nazaran geliştirdiği tahlilleri körü körüne benimseyerek uygulamalara yöneliyoruz. Bu türlü olunca hayallerimiz ve gerçeklerimiz örtüşmüyor, gençlerimizin hayalleri yıkılıyor ve topluma muhtaçlığı olan kaliteli yargı hizmeti verilemiyor.

Sınavlarda Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik

Topluma kaliteli yargı hizmeti sunmak için, bilgili, sezgi ve karar verme yetisi ile etik pahalara ahengi yüksek bireyler yetiştiren güçlü bir eğitim sistemi kurulmalı ve aktif işletilmelidir. İmtihanların yahut ölçme kıymetlendirme sisteminin, adayların yalnızca bilgisini değil, mesleğin gerektirdiği bütün yetkinlikleri yüksek derecede taşıdığını bütüncül, geçerli, emniyetli ve dengeli bir formda ölçebilir olması mecburidir. Şeffaflık ve hesap verebilirliğin sağlanması için imtihan soruları imtihandan sonra kamuoyuna açıklanmalıdır.

Daha Güzel Yargı Derneği’nin Önerileri

• Yargı sisteminin temel maksadı ve odağı “kaliteli hizmet üretmek” olmalı, bu hedefle yargı hizmetinde kalite ögeleri belirlenerek toplumsal mutabakat oluşturulmalıdır.
• Bütün kurumlar ve ögeler kalite koşullarını yerine getirecek biçimde yapılandırılmalıdır.
• Hukuk meslekleri kariyer planları profesyonelce hazırlanmalı, mesleksel ve akademik performansa dayalı olarak ilerletilmelidir.
• Eğitim ve imtihan sistemleri, hukuk mesleklerini bilgi, sezgi, karar verme yetisi ve etik bedellere ahengi yüksek adaylara kazandıracak formda tasarlanmalıdır.
• Sınavlar geçerlilik, güvenilirlik, tutarlılık kriterlerine nazaran hazırlanmalı, muvaffakiyet oranları makul ve kabul edilebilir yüzde 50 ila yüzde 70 aralığında olmalıdır.
• Hukuk fakültelerine en yüksek puanı alan öğrenciler seçilmeli, mezun olan lakin imtihanda başarılı olamayan gençlere uygun iş imkanları yaratılmalıdır.

A’dan Z’ye Türk Yargı Reformu

Daha Yeterli Yargı Derneği, yargı hizmetlerinde kaliteyi ve ögelerini belirleyerek kamuoyunda tartışmaya açmıştır (https://www.dahaiyiyargi.org/raporlar-ve-politika-notlari/yargi-hizmetlerinde-kalite-ve-kalite-unsurlari/). Kaliteli yargı hizmetleri üretilmesi için yargıda yapılması gereken ıslahatları dokuz ana başlık altında geliştirerek somut ve uygulanabilir adımları içeren bir yol haritası oluşturmuştur. Bu çalışma “A’dan Z’ye Türk Yargı Reformu” başlıklı kitapta toplanmış ve teklifler yurtiçinde ve yurtdışında tartışmaya açılmıştır. Büyük beğeni toplayan tekliflerimiz, Avrupa Birliği’nin “Avrupa’nın Geleceği (Future of Europe)” çalışmalarına katkı verir kıymette bulunmuştur (https://www.dahaiyiyargi.org/adan-zye-turk-yargi-reformu/).

Yalın, Çevik ve Adaleti Sağlayabilen Yargı

Sağlam, daima işleyen, yalın ve çevik bir yargı yapılanması hem halk hem de hukuk fakültesi öğrencileri dahil hukuk meslekleri mensupları için adaletin teminatıdır. Yalın, çevik ve adaleti sağlayabilen bir yargı tıpkı vakitte toplumsal kalkınmanın da anahtarıdır. Bu yapıyı inşa etmek hepimizin ortak sorumluluğudur.