Bakan Bolat: İsrail’e Bir Zerre Ticarete Müsaade Yok!
Bakan Bolat, Mersin Valiliğince düzenlenen ‘Mersin İktisat Doruğu Sonuç Bildirgesi Toplantısı’na katıldı. Mersin Üniversitesi’ndeki toplantıda konuşmasına doruğa katkı veren herkese teşekkür ederek başlayan Bakan Bolat, bugünkü toplantının,1 yıllık çalışmanın final günü olduğunu söyledi. Mersin’in global bir güç olması, bir marka kent olması için bunun değerli bir başlangıç noktası olduğunu tabir eden Bakan Bolat, “Bundan sonra artık bu değerli aktörler, milletvekillerimiz, valimiz, belediye başkanlığımız, ticaret odalarımız, STK’larımız, basınımız daima birlikte sahip çıkılacak. Bu noktada biz de Ticaret Bakanlığı olarak üzerimize düşeni yapacağız. Muvaffakiyete giden yol bu türlü gerçekleşiyor. Çok çalışmak, düzgün takip ve aksiyon almak ve de sonuç alıcı çalışmalarla ilerleme sağlamaktan geçiyor” tabirlerini kullandı.
Kentle ilgili yapılan konuşmalar sırasında Mersin için, ‘Mersin marka kent, Mersin birlikte gelişmenin ve güçlenmenin merkezi, Mersin daima birlikte güçlü geleceğe, Mersin görülmesi gereken ve buluşma noktası’ formunda motto belirlediğini lisana getiren Bakan Bolat, “Mersin için bir 5T formülü öneriyorum. Nedir bu 5T formülü? Avrasya’nın ticaret, nakliyecilik, tarım, turizm ve teknoloji merkezi eşittir; Mersin. Bu alanlarda esasen Mersin’in güçlü bir alt yapısı var, daha da konsantre çalışmalar yaparak daha yeterli noktalara taşıyacaktır.” biçiminde konuştu.
Konuşmasında Mersin’in ihracat sayılarına da değinen Bakan Bolat, Mersin’in geçen yıl yüzde 4.6 artış ile 10.1 milyar dolarlık bir ihracat sayısına ulaştığını söyledi. Bu ihracatın yaklaşık yarısının tarım eserleri ve işlenmiş besin eserlerinden oluştuğunu belirten Bakan Bolat, Mersin’in tarihten ve coğrafik pozisyonundan gelen bir üstünlüğü bulunduğunu, Doğu Akdeniz’in ticaret ve nakliyat merkezi olduğunu söz etti.
“Sanayide Marmara Bölgesindeki çok yoğunluk, Samsun ve Mersin aksına kaydırılıyor”
Yakında Mersin- Laskiye feribot seferlerinin de başlayacağı bilgisini paylaşan Bakan Bolat, Mersin’in aynı vakitte İpek Yolunun geçtiği yer olduğunu kaydetti. Mersin’in limanı ve özgür bölgesiyle bu alanda üstünlük sağaldığını vurgulayan Bakan Bolat, “Mersin’i inşallah orta vadede bir Dubai pozisyonunda göreceğiz. Bu mevzuda bütün yatırımlarımız yapılıyor. Irak Kalkınma Yolu bittiğinde, Basra’ya gelen Asya’nın eserleri, Avrupa’ya geçerken Mersin’den dünyaya açılacak. O nedenle Çin’den başlayan Orta Koridorunda Türkiye hudutlarına geldiğinde Mersin’de bundan nasibini alacak. Bunun yanında endüstride Marmara Bölgesindeki çok yoğunluğu dağıtmak ve Samsun, Mersin aksına yanlışsız yeni OSB’ler kurarak daha istikrarlı hale getirme konusundaki eforlarla, yeniden Mersin ve bölge kentlerine kıymetli yararlar sağlanacaktır” sözlerini kullandı.
Türkiye’ye toplam 21 bin Türk gemisi ve yaklaşık 39 bin de yurt dışı bandralı geminin ihracat-ithalat hedefli geldiği bilgisini paylaşan Bakan Bolat, şöyle devam etti; “Yaklaşık 60 bin gemi geliyor ve birebir vakitte 60 bin gemi çıkıyor demektir. Bizim dış ticaretimiz geçen yıl 610 milyar dolardı ve 167 milyar dolar da hizmetler ticaretimiz vardı. Toplam 775 milyar dolarlık bir dış ticareti yönettik hükümet olarak, Türkiye olarak, Ticaret Bakanlığı olarak. Bu dış ticaretteki malların yüzde 80’ı deniz yoluyla taşınıyor. Mersin Limanı’da burada 2. sırada yer alıyor. 8 milyon adet konteynır getirilip-götürüldü.”
“Bizim üzerimizden yahut bizim limanlarımıza yanaşarak İsrail’e bir silah gitmesini istemeyiz asla”
Son devirde Mersin Limanıyla ilgili vakit zaman, ‘İsrail’e giden yük uğruyor, uğramıyor yahut şu taşınacak, bu taşınacak’ üzere haberlerin dolaştırıldığını hatırlatan Bakan Bolat, “Şu gerçeği görmemiz lazım. Biz ateşkes görüşmeleri sonuçlanacak beklentisi ve eforlarıyla 6 ay kadar bekledik, bütün dünyadan daha fazla uğraştık. Evvel kısmi ihracat ambargosu uyguladık 9 Nisan 2024 itibariyle, 2 Mayıs 2024 tarihinden itibaren de tam sınırlamaya geçtik ithalat ve ihracatta. Hiçbir gümrük süreci yapılmıyor, transit ticaret, hür bölge ticareti de yapılmıyor. Gazellilere yapılan soykırım karşısında, o kardeşlerimiz için ne yapsak yetmez. Lakin biz dünyada en çok yapan devletiz, hükümetiz. 610 milyarlık dış ticaret neyle geliyor? Yüzde 80’i gemilerle geliyor. Limanlarımız Ulaştırma Bakanlığımız tarafından yönetilir. Gümrüklerimiz Ticaret Bakanlığımızca yönetilir. Uyum içinde çalışırız. İhbarları dikkate alırız. Bizim üzerimizden yahut bizim limanlarımıza yanaşarak İsrail’e bir silah gitmesini istemeyiz asla. Bu noktada kamuoyuna açıklamadığımız kimi gemi retleri de yapıyoruz” dedi.
“Bizden İsrail’e bir zerre ticaretin yapılmasına, İsrail bizim kurallarımızı karşılayıncaya kadar müsaade etmeyeceğiz”
Dünyada milletlerarası nakliyeciliği yapan aşikâr başlı lojistik şirketler bulunduğunu söyleyen Bakan Bolat, “Bir gemi Uzak Doğu’dan çıktığı vakit 8-10 limana uğrar, oralarda boşaltma yapar, oralardan konteynır alır, kent sınırları vapurları üzere iskelelere uğraya uğraya gelir. Münasebetiyle limanların bu konteynırlarla alakalı süreci çok uygun yönetmesi lazım. O açıdan biz 610 milyar dolarlık ihracat ithalatımızda dikkatliyiz lakin milletlerarası ticaretimizi de İsrail haricinde sürdürmek zorundayız. Halkımıza iş, aş, gelir artışı, refah sağlayabilmek için. O nedenle vatandaşlarımız müsterih olsun, İsrail konusunda en az vatandaşlarımız kadar bizler de hassasiyet sahibiyiz, hayatımız bu gayretlerle geçti. Limanlar ortasında konteynır trafiğinde biz dikkatliyiz fakat şunu da bilmemiz lazım ki, o gemiler bize uğradıktan sonra İsrail’e de gidebilir, bunu engelleyemeyiz. Diğer ülkelerin şirketlerine bu noktada o denli davranıldığı vakit biz ticaret yapamaz hale geliriz. Dış ticarete büyük darbe bindirilir. O nedenle bu bahisteki tenkitler, protestolar ya da tekliflere açığız fakat şunun da bilinmesini istiyoruz ki, Türkiye’nin de 610 milyar dolar, ulusal gelirimiz yüzde 40’nı da korumak zorundayız. Lakin bizden İsrail’e bir zerre ticaretin yapılmasına, İsrail bizim kurallarımızı karşılayıncaya kadar müsaade etmeyeceğiz” sözlerini kullandı.
Mega projelerde son durum
2002’den bu yana Mersin’de toplam 624 milyar TL’lik yatırımı hayata geçirdikleri bilgisini veren Bakan Bolat, Çukurova Uluslararası Havalimanı’nın yolcu nakliyatının yanında ticarete de değerli katkılar sağlayacağını, Mersin- Adana- Osmaniye -Gaziantep Süratli Tren Projesi’nin tamamlandığında yılda 12,5 milyon ton yük taşıma kapasitesine ulaşmasının beklendiğini söyledi. Bakan Bolat, yüzde 90’nın üzerinde tamamlanan Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin birinci reaktörünün 2025 yılı içinde devreye alınmasının planlandığını, tam kapasite ile hizmete girdiğinde ülkenin elektrik muhtaçlığının yüzde 10’nu karşılayacağını belirtti.
Esnafa ve sanatkara 1,8 milyar TL dayanak
2025’in birinci 5 ayında Mersinli esnaf ve sanatkarlara 1,8 milyar TL meblağında faiz indirimli kredi sağlandığını açıklayan Bolat, 2002’den bu yana toplam kredi dayanağının 15 milyar TL’yi geçtiğini söyledi. Ayrıyeten, 102,5 milyon TL’lik gelir kaybı dayanağı ve 7,9 milyon TL fiyatında kira dayanağı sağlandığını bildirdi. Ayrıyeten bu sabahtan itibaren Mersinli esnafa bir 100 milyon lira daha yüzde 50 faiz indirimli finansman dayanağı sağladıklarını kaydetti.
Global ticaret ve siyaset belirsizlikleri
Konuşmasında, son devirde global ticareti derinden etkileyen bir dizi gelişme yaşandığını, dünyada büyük bir ticaret savaşları, rekabet savaşları, artan bir korumacılık, gümrük tarifeleri savaşları olduğuna dikkat çeken Bakan Bolat, “Yani ekmek aslanın ağzında değil, adeta midesinde. Fakat bizim kahraman ihracatçılarımız ki, onlar hem endüstrici hem tarımcılar. Onlar bunu sağlıyorlar. Biz hükümet olarak onlara verebildiğimiz bütün kolaylıkları sağlamaya çalışıyoruz. İmkan olsa daha fazla takviye vereceğiz lakin malum zelzele yatırımları nedeniyle değerli harcamalar var. Bunlar da yakında bitecek inşallah, sarsıntının yaralarını yakında saracağız. Bugün, iftiharla söylemeliyim ki, global ihracattan aldığımız hissesi 1980’den bugüne 7,7 kat artırarak yüzde 1,07’nin üzerine çıkarmış durumdayız. İşte bu performansımızla ismimizi son on yılda OECD ülkeleri ortasında ihracat hacmini en süratli artıran ülkelerden biri olarak yazdırmanın haklı gururunu yaşıyoruz.” diye konuştu.
Büyüyen ve güçlenen Türkiye iktisadı
Bugün Türkiye iktisadının 1,5 milyon adetlik üretim gücüyle otomotiv sanayisinde AB’de 4’üncü, dünyada ise 12’nci sırada yer aldığını hatırlatan Bakan Bolat, şu bilgeler paylaştı; “Tekstil ve konfeksiyonda ihracatta dünyada 7’nci sıradayız. AB’nin 3. büyük tedarikçisiyiz. Savunma ve havacılık sanayiinde dünyada 11’inci sıradayız. Beyaz eşyada Avrupa’da 2’nci, dünyada 3’üncüsıradayız. Makine dalında ihracatta dünyanın en büyük 25 ülkesinden biriyiz. Ülkemizin büyümede elde ettiği bu muvaffakiyet, her kısmın daha fazla ekonomik aktiviteye katılmasının da bir sonucudur. Müteahhitlikte ikinci, turizmde dünya 5.’siyiz. Arkadaşlarımız Endonezya’da Savunma Sanayi Fuarı’ndalar, dün itibariyle 48 adet Kaan 5. kuşak savaş uçağının Endonezya’ya 15 milyar dolarlık ihracat kontratı imzalardılar. Bunlar iftihar etmemiz gereken gelişmeler” dedi.
Enflasyonla çabanın hükümetin iki temel önceliğinden biri olduğunu vurgulayan Bakan Bolat, diğerinin ise sarsıntı bölgesindeki 11 vilayetin süratlice ayağa kaldırılması olduğunu söyledi. “Ateş düştüğü yeri yakan” diyen Bolat, “Deprem bölgesinde yıkılmış, canlarını, yakınlarını kaybetmiş insanların acılarını onlar kadar hissetmek çok sıkıntı. O nedenle öncelik oradaydı. Ve 105 milyar dolar bir bütçe ortaya çıkarılmıştı. Ve bu bütçeyi ödeyecek bir şirket yok. Kamu bütçesinden ödenecek. O günkü bütçenin yüzde 40’ı idi bu. 2 yılda yaklaşık 2.6 trilyon lira 2023-2024’te harcandı ve 202 bin konut, iş yeri teslim edildi. Kalanları da bitmeye yaklaştı. Bu yıl sonuna kadar öteki hak sahiplerine de teslim edilmiş olacak” diye konuştu.
Fevkalâde bir durum afet ya da dış etken olmadığı taktirde bu yılın sonunda enflasyonda yüzde 20’li sayılarını görüleceğini kaydeden Bakan Bolat, bu çerçevede ihracatın arttırılmasına yönelik çalışmalara da devam edeceklerini söyledi.
“Türkiye Yüzyılı vizyonumuzu, ticaretin yüzyılı vizyonu ile taçlandıracağız inşallah” diyen Bakan Bolat, “Terörsüz Türkiye amacı de Türkiye’ye inşallah yeni bir lig atlatacak yükseliş tarafında. 2 trilyon dolara yakın 40 yılda harcanan kaynaklar, bundan sonra inşallah yatırıma, üretime harcanacak” dedi.
