AYM’den yurda müsaadesiz para girişi cezasına iptal
Anayasa Mahkemesi (AYM), döviz, değerli maden, taş ve bunlardan mamul eşyaların müsaadesiz olarak Türkiye’ye sokulması yahut çıkarılması durumunda uygulanan “rayiç bedel kadar idari para cezası” kararını Anayasa’ya ters bularak iptal etti. Yüksek Mahkeme, kelam konusu düzenlemenin “kişilere çok külfet yüklediği” ve “ölçülülük prensibine alışılmamış olduğu” sonucuna vardı.
Dava, Gaziosmanpaşa 1. Sulh Ceza Hakimliği’nden
Gaziosmanpaşa 1. Sulh Ceza Hakimliği, 1567 sayılı Türk Parasının Değerini Muhafaza Hakkında Kanun’un 3. hususunun ikinci fıkrasında yer alan “.eşya ve değerlerin rayiç bedeli kadar, teşebbüs halinde bu bedelin yarısı kadar idari para cezası.” kararının iptali için AYM’ye başvurdu. Müracaatta, cezanın “somut olayın şartları değerlendirilmeden otomatik olarak uygulandığı” ve bu tarafıyla “mülkiyet hakkını ihlal ettiği” savunuldu.
AYM: “Kişilere çok külfet yükleniyor”
Yüksek Mahkeme, başvuruyu değerlendirdiği 6 Mart 2025 tarihli toplantısında, kuralın Anayasa’nın 13. ve 35. unsurlarına karşıt olduğuna hükmetti. Kararın münasebetinde şu değerlendirmelere yer verildi:
“Kuralın kabahati işleyen kişinin kusur derecesi, paranın kaynağı, korunmak istenen yasal hedefin ne ölçüde ziyan gördüğü üzere ögeleri incelemeye imkan vermemesi; olayın koşullarına nazaran müdahaleyi ölçülü kılabilecek farklı sonuçlara ulaşılmasını engellediği gözetildiğinde, bireylere çok bir külfet yüklediği sonucuna varılmıştır.”
İptal kararı 9 ay sonra yürürlüğe girecek
AYM, iptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi. Bu mühlet zarfında, yasama organının iptal edilen düzenlemenin yerine yeni ve Anayasa’ya uygun bir düzenleme yapması bekleniyor.
Amaç caydırıcılıktı, lakin ölçüsüzlük tespit edildi
Mahkeme, düzenlemenin “caydırıcılık” maksadı taşıdığını kabul etmekle birlikte, bunun Anayasa’nın temel unsurları çerçevesinde kıymetlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Kararda, cezanın otomatik formda uygulanmasının, adaletin ve hakkaniyetin gerektirdiği ferdi kıymetlendirme imkanını ortadan kaldırdığı tabir edildi.
