Afetler sonrası bina hasar tespitine ait yönetmelik, Resmi Gazete’de
Yönetmelik, bina ve bina çeşidi yapıların meydana gelen bir afet nedeniyle gördüğü hasarın gözlemsel prosedürler ve datalar kullanılarak tespit edilmesine dair tarz ve temelleri belirliyor.
Yönetmeliğe nazaran, hasar tespit grupları inşaat mühendisleri, mimarlar ve inşaat teknikerlerinden oluşacak ve bu meslek kümeleri dışındaki işçi tarafından düzenlenen hasar tespit raporlarına süreç tesis edilmeyecek.
Hasar tespit çalışmalarıyla ilgili ulusal seviye afet hasar tespit kümesi ana tahlil ortağı tarafından belirlenecek hasar tespit gruplarının yılda en az bir sefer eğitim alması sağlanacak.
Binaların hasar dereceleri ise “hasarsız, az hasarlı, orta hasarlı, ağır hasarlı, acil yıktırılacak, yıkık, kıymetlendirme dışı, girilemeyen, tespit edilemedi ve kapsam dışı” olmak üzere 10 farklı halde sınıflandırıldı.
Hasar dereceleri, yalnızca hasar tespitine sebep teşkil eden son afet nedeniyle oluşan hasarlar dikkate alınarak verilecek. Hasar tespit çalışması, binaların olası afetler karşısındaki davranışını, performansını ve riskini ortaya koyar nitelikte ve kapsamda olmayacak.
– “Hasar tespit çalışmaları üç basamakta gerçekleştirilecek”
Binanın ekonomik ömrünü tamamlamış, yıpranmış olması, projelendirme ve imalat yanılgıları, taban oturması üzere afet kaynaklı olmayan hasar ve kusurlar, hasar derecelendirmesi yapılırken dikkate alınmayacak.
Hasar tespit çalışmaları; afet tesiri belirleme, birinci hasar tespit ve itiraz hasar tespit çalışmaları olmak üzere üç basamakta gerçekleştirilecek. Birinci hasar tespit çalışmalarının tamamlanmasını müteakiben itiraz hasar tespit çalışmaları öncesinde itiraz talebi kabul çalışmaları yapılacak. Tüm çalışmalar ulusal/yerel afet hasar tespit kümesi ana tahlil ortağı uyumunda gerçekleştirilecek.
Hasar tespit süreçleri devam ederken hasar tespitlerini değiştirebilecek büyüklükte artçı sarsıntıların meydana gelmesi halinde, yine hasar tespiti yapılmasının gerekli olup olmadığı konusunda alınacak Başkanlık görüşü doğrultusunda çalışma yürütülecek.
Yönetmelikte, hasar tespit çalışmaları evrelerinin ayrıntılarına da yer verildi.
– Tespiti yapılan bütün binalar fotoğraflanacak
Afet tesiri belirlemede, birinci ve itiraz hasar tespit çalışmaları sonucunda rapor, liste, icmal ve tutanaklar hazırlanacak. Acil yıktırılacak, ağır hasarlı ve orta hasarlı binalar için birinci ve itiraz hasar tespit çalışmalarında hazırlanan raporlara ek olarak farklı bir rapor hazırlanacak.
Tespiti yapılan bütün binalar fotoğraflanacak ve talep edildiğinde sunulmak üzere mahallî seviye afet hasar tespit kümesi ana tahlil ortağı tarafından bilişim ortamında arşivlenecek.
İtiraz hasar tespit çalışmalarının tamamlanmasının akabinde, orta hasarlı ve ağır hasarlı olarak hasar tespiti yapılan binaların hasar durumu, mahallî seviye afet hasar tespit kümesi ana tahlil ortağı tarafından tapu müdürlüğüne bildirilerek, tapu kayıtlarının beyanlar hanesine belirtilmesi sağlanacak.
Mevzuata uygun olarak güçlendirilmesi tamamlanan ve yapı kullanma müsaade dokümanı alınan binaların tapu sicili üzerindeki belirtmeler, mahallî seviye afet hasar tespit kümesi ana tahlil ortağının talebiyle kaldırılacak. Yıkımı ve enkazın kaldırılması tamamlanan binaların tapu sicili üzerindeki belirtmeler ise yıkım ve enkazı kaldıran ünitenin mahallî seviye afet hasar tespit kümesi ana tahlil ortağına bildirilmesiyle silinecek.
– Teknolojiden yararlanma
Hasar tespit çalışmaları sırasında, çatı, kalkan duvar, baca üzere bina kısımlarındaki hasarların tespiti için kullanımı uygun görülen hava araçları üzerine entegre edilen (optik/kızılötesi) kameralar aracılığıyla elde edilen imgeler kullanılabilecek.
Ayrıca hasarlı binalarda dinamik parametrelerinin anlık olarak belirlenerek hasar durumu ve parametre değişimleri hakkında süratli değerlendirmeler yapılmasına yardımcı olacak tüm sensör tipleri, yazılım ve ekipmanlardan elde edilen bilgilerden de yararlanılabilecek.
