Teklif Meclis’e Sunuldu: Madencilik ve Güç Kanunlarında Değişiklikler Yolda!

Teklife nazaran, Etraf Kanunu’nun çevresel tesir değerlendirilmesini düzenleyen kararında değişikliğe gidiliyor.

Kanundan “veya Çevresel Tesir Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı” tabiri çıkarılıyor. Buna nazaran, “Çevresel Tesir Değerlendirmesi Olumlu Kararı” alınmadıkça projelerle ilgili onay, müsaade, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemeyecek, proje için yatırıma başlanamayacak ve ihale edilemeyecek lakin bu durum kelam konusu teşvik, onay, müsaade ve ruhsat süreçlerine başvurulmasına da mahzur teşkil etmeyecek.

Yapılan düzenleme ile “ÇED Gerekli Değildir Kararı” sözünün sebep olduğu yanlış anlaşılmalar engellenecek.

– Maden Kanunu’nda yer alan tariflerde değişiklik

Teklif ile Maden Kanunu’ndaki birtakım tariflerde değişikliğe gidiliyor.

Teklifle, ruhsat bedeli tarifinde yer alan etraf ile ahenk teminatının çıkarılarak rehabilitasyon bedeli ayrıyeten düzenleniyor.

Yapılan değişiklikle ruhsat bedeli tarifi, “Taban bedelinin, ruhsatın yürürlükte kaldığı takvim yılı sayısı, maden kümesi, cinsi ve alan büyüklüklerine nazaran belirlenen katsayılarla çarpılarak, ilgili tablolarda gösterildiği formda hesaplanarak her yıl ocak ayının sonuna kadar; arama ruhsatlarında tamamı Genel Müdürlüğün bütçesine ve işletme ruhsatlarında ise yüzde 30’u Genel Müdürlüğün bütçesine, yüzde 70’i ise genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Genel Müdürlüğün muhasebe ünitesi hesabına yatırılması gereken meblağ.” biçiminde değiştiriliyor.

Teklifle Maden Kanunu’na “Kurul”, “Rehabilitasyon”, “Rehabilitasyon bedeli hesabı” ve “Tahsil dairesi” tarifleri da ekleniyor.

– Madencilik faaliyetlerinde müsaade müddetlerinde değişiklik

Teklifle Maden Kanunu’nun madencilik faaliyetlerinde müsaadeleri düzenleyen kararında değişiklik yapılıyor.

Düzenlemeye nazaran, özel etraf muhafaza bölgeleri, Ulusal Parklar Kanunu’na nazaran korunan alanlar, sulak alanlar, yaban hayatı müdafaa ve geliştirme alanları, ormanlar, Turizmi Teşvik Kanunu’na nazaran ilan edilen kültür ve turizm muhafaza ve gelişim bölgeleri, turizm merkezleri, Kıyı Kanunu’na nazaran korunması gerekli alanlar, 1’inci derece askeri yasak bölgeler, 1/5000 ölçekli imar planı onaylanmış alanlar, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında kalan sit alanları ile madencilik maksadı dışında tahsis edilen ve Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından uygun görüş verilen elektrik santralleri, organize sanayi bölgeleri, sanayi bölgeleri, petrol, doğal gaz ve jeotermal boru çizgileri üzere yatırım alanlarına ilişkin koordinatlar, ilgili kurumlar tarafından Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne bildirilecek.

Ormanlar hariç bu alanlarda ruhsat düzenlenmeden evvel Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, ilgili kuruma proje hakkında görüşünü sorarak müsaade talebinde bulunacak. İlgili kurum, değerlendirmelerini tamamlayarak üç ay içinde müsaade talebine karşılık verecek. Bu mühlet içerisinde karşılık verilmemesi durumunda ilgili kuruma Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce bir ay ek müddet verilecek. Bu mühlet sonunda da karar bildirilmezse müsaade verilmiş sayılacak. Verilen müsaade, işletme ruhsatına geçiş yahut temdit değerlendirmelerinde o alanda devam edecek lakin yönetimin projede yahut rehabilitasyon projesinde değişiklik talep etmesi mümkün olmayacak.

Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zarurî; tesis, yol, güç, su, haberleşme ve altyapı tesislerine Orman Kanunu kararlarına nazaran Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün talebi üzerine 3 ay içinde 24 ay mühletle bedelsiz müsaade verilecek. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce talep edilmesi halinde müsaade mühleti 12 ay uzatılacak.

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce alınan bedelsiz müsaadeye ait taahhüt senedi, Orman Genel Müdürlüğüne verilecek lakin verilen bedelsiz müsaadenin işletilmesi, gerçek ve hükmî şahıslara devredilmesi yahut işlettirilmesi halinde alınması gereken bedeller, Orman Genel Müdürlüğünün özel bütçe hesabına yatırılarak bedelli taahhüt senedi, en geç 1 ay içerisinde Orman Genel Müdürlüğüne verilecek.

Bu düzenlemenin yürürlüğe girmesinden evvel verilen müsaadeler, ruhsat müddetince devam edecek ve 6 ay içerisinde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne devredilecek.

Arama faaliyeti için müsaade verilen alanlarda zorlayıcı sebepler ve kısıtlayıcı yasal kararlar hariç işletme faaliyetine de müsaade verilecek. Müsaade süreçlerinde mevzuatı gereği alınması gereken kurum görüşleri, çevresel tesir değerlendirmesi evrakı üzere evraklar Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce alınacak. Orman Genel Müdürlüğü tarafından verilen müsaade, çevresel tesir değerlendirmesi tarafından uygun görüş olarak kabul edilecek.

– Ruhsat düzenlendikten sonra alan, müsaadeye tabi hale gelse dahi madencilik faaliyetlerine devam edilecek

Ruhsat düzenlendikten sonra alan, müsaadeye tabi hale gelse dahi madencilik faaliyetlerine devam edilecek lakin ruhsat alanında kültür varlığının tespiti halinde madencilik faaliyetlerine devam edilebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığının uygun görüşü aranacak. Kültür ve Turizm Bakanlığının uygun görüş vermemesi durumunda Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından hesaplanan yatırım sarfiyatları fiyatındaki tazminat, lehine kısıtlama kararı verilen yönetimin bütçesinden ruhsat sahibine ödenecek.

Çevresel tesir değerlendirmesi süreçleri, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülecek. Çevresel tesir değerlendirmesi sürecinde ilgili kurumlar görüşlerini en geç 3 ay içinde verecek. Kurumların ek mühlet talep etmeleri halinde en fazla bir ay ek mühlet verilecek.

Tüm değerlendirmelerini tamamlayarak bu mühletler içinde görüş bildirmeyen kurumun görüşü olumlu kabul edilecek. Müsaade vermiş kurumlar, çevresel tesir değerlendirmesi sürecinde olumsuz görüş veremeyecek. “Çevresel Tesir Değerlendirmesi Olumlu Kararı” alınan madencilik faaliyetleri için ilgili kurum tarafından varsa mali yükümlülükler alınarak en geç bir ay içinde başka süreçler tamamlanacak.

İlgili kurum tarafından IV. Küme ile stratejik yahut kritik madenlere müsaade verilmeyen hallerde sahanın rezerv potansiyeli, yeri, cinsi ve iktisada katkısı üzere konular dikkate alınarak Güç ve Alışılmış Kaynaklar Bakanlığınca yapılacak müracaat üzerine müsaade hakkında sonuncu karar, üstün kamu faydası çerçevesinde Şura tarafından verilecek. Konsey, madencilik faaliyeti lehine karar verirse ilgili kurum bir ay içinde müsaade kararını Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne gönderecek ve ruhsat düzenlenecek.

– “Stratejik yahut kritik madenler” tekrar düzenleniyor

Teklifte, Maden Kanunu’nda “Stratejik yahut kritik madenler” başlıklı karar tekrar düzenleniyor.

Buna nazaran, arz kesintisi yahut yüksek fiyat artışı halinde önemli ekonomik sıkıntılar yahut güvenlik zafiyeti doğabilecek, sanayi üretiminin temel girdilerinden ve yüksek arz riski taşıyan madenler, kritik maden olarak kabul edilecek.

Ulusal güvenlik ve ekonomik refah için yüksek değere sahip ve iç yahut dış etkenler nedeniyle arzı kısıtlanabilecek madenler, stratejik maden olarak kabul edilecek.

Stratejik yahut kritik madenler, Milli Savunma Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri alınarak Güç ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından tespit edilecek.

Stratejik yahut kritik madenlere ait madencilik faaliyetleri için Kamulaştırma Kanunu kararları doğrultusunda çabuk kamulaştırma yapılabilecek.

Bir evvelki yıldaki üretim ölçüsünün yüzde onunu geçmemek kaydıyla stratejik yahut kritik madenlerin makul bir oran yahut ölçüde ruhsat sahiplerince stoklanmasına Cumhurbaşkanınca karar verilebilecek.

– Rehabilitasyon bedeli ruhsat bedelinden ayrıştırılıyor

Teklifle, ruhsat bedelinde yüzde 30 oranında indirim yapılıyor ve rehabilitasyon bedeli, ruhsat bedelinden ayrıştırılarak ruhsat bedeli kadar bir fiyatın rehabilitasyon bedeli olarak ödenmesi mecburî hale getiriliyor.

Tahsil edilecek işletme ruhsatı bedelinde yapılan indirimin genel bütçe gelirlerinde sebep olacağı azalmayı telafi etmek maksadıyla ruhsat bedellerinin genel bütçeye gelir kaydedilecek hissesi yüzde 50’den yüzde 70’e çıkarılıyor.

İptal edilen ruhsatlar için ocak ayının sonuna kadar ödenmesi gereken ruhsat ve rehabilitasyon bedelinin ödenmeyen kısmı, ruhsatı iptal eden yönetimlerce Amme Alacaklarının Tahsil Tarzı Hakkında Kanun kararlarına nazaran takip ve tahsil edilecek.

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce iptal edilen ruhsatlara dair ruhsat ve rehabilitasyon bedellerinin takibini ilgili tahsil daireleri yapacak.

Rehabilitasyon bedeli, işletme ruhsat bedeli kadar olacak. Tahsil edilen bedeller, vadeli hesapta nemalandırılacak. Rehabilitasyon bedeli ve nema geliri; yalnızca rehabilitasyon için kullanılacak, haczedilemeyecek, rehnedilemeyecek ve temlik edilemeyecek. Nemalandırmaya ait başka konular, Güç ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yönetmelikle belirlenecek.

Rehabilitasyon yükümlülüğü kalmayan ruhsat sahiplerine ödedikleri rehabilitasyon bedelinin kullanılmayan kısmı iade edilecek. Madencilik faaliyeti yürütülen alanların rehabilitasyonunun sağlanması emeliyle Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce belirlenen yükümlülükler yerine getirilinceye kadar Genel Müdürlük tarafından üretim faaliyeti durdurulabilecek.

Kamu kurum ve kuruluşlarına ilişkin olmayan ham unsur üretim müsaadelerine tıpkı kümedeki ruhsatların rehabilitasyon yükümlülüklerine ait kararlar uygulanacak.

Kamu kurum ve kuruluşları uhdesindeki ham unsur üretim müsaadesi alanlarının rehabilitasyonu, bu kamu kurum ve kuruluşlarının yükümlülüğünde olacak. Rehabilitasyon uygulamaları, müsaade sahibi kamu kurum ve kuruluşlarının bütçesinde bu gayeyle ayrılan ödenekten karşılanacak.

Rehabilitasyon, ayrılan bu kaynağın Tarım ve Orman Bakanlığına aktarılması suretiyle Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından da gerçekleştirilebilecek.

Rehabilitasyon yükümlülüğünü ihlal eden kamu kurum ve kuruluşlarına eksiklikleri gidermesi için bir ay müddet verilecek. Bu müddette de eksiklik giderilmezse faaliyet durdurulacak.

Teklif ile ruhsat sahiplerinin işletme ruhsat bedeli kadar rehabilitasyon bedeli ödemesi zarurî hale getiriliyor, mevcut düzenlemede etraf ile ahenk bedeli ruhsat bedelinin bir hissesi olarak tahsil edilmesi nedeniyle ruhsat bedelinde yüzde 30 oranında indirim yapılması öngörülüyor.

Tahsil edilecek işletme ruhsatı bedelinde yapılan indirimin devlet hakkı gelirlerinde azalmaya sebebiyet vermemesi için mevcutta en az işletme ruhsat bedeli kadar alınan minimum devlet hakkı ölçüsü da ruhsat bedelinin yüzde 50 fazlası kadar artırılıyor.

Ayrıca düzenlemeyle krom madeni, Maden Kanunu’nun “Devlet Hakkı Oranlarının” bulunduğu tabloda yer almasına karşın Londra Metal Borsasında süreç görmediği için bu tablodan çıkarılarak genel kararlara tabi hale getirilecek.

Teklife nazaran, ruhsat müracaatlarının hak sağlaması yahut ihale yoluyla hak sağlanan alanların ihale bedelinin yatırılmasını müteakip 2 ay içinde ön inceleme raporu ile arama periyodu faaliyetlerinin yerine getirilebilmesi için gerekli mali yeterliliği de içeren maden arama projesinin verilmesi, proje için gerekli toplam yatırım meblağının yüzde beşi kadar yatırım teminatı sunulması ve ruhsat bedelinin yatırılması halinde arama ruhsatı verilecek.

Düzenlemeyle, IV. Küme madenlerin bent olarak başka farklı ruhsatlandırılmasına imkan tanınıyor ve madenlerin atıl kalması önleniyor.

– Maden arama faaliyetlerini düzenleyen kararda değişiklik

Maden Kanunu’nun arama faaliyetlerini düzenleyen kararında yapılan değişikliğe nazaran, arama ruhsatının düzenlenmesinden sonraki birinci bir yıl ön arama devri olacak.

Ön arama devrini takip eden genel arama devri; IV. Küme madenlerde 2 yıl, başka küme madenlerde 1 yıl olacak.

Genel arama devri yükümlülükleri yerine getirilen arama ruhsatı, IV. Küme madenlerde 4 yıl ayrıntı arama devrine hak sağlayacak. IV. Küme madenlerde ayrıntı arama periyodunun, öbür madenlerde genel arama periyodunun sonuna kadar üç boyutu ve ölçüsüyle rezerv belirlenmiş olarak işletme ruhsat talebinde bulunulmaması halinde ise ruhsat iptal edilecek.

Ön, genel ve ayrıntı arama faaliyet raporlarının ilgili periyodunun sonuna kadar Genel Müdürlüğe verilmesi zarurî olacak. Faaliyet raporlarının müddetinde verilmemesi yahut yönetmelikte belirlenen taban faaliyetlerin yapılmaması halinde ilgili devrin sonunda, raporlara ait eksiklikler Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından verilecek, 1 aylık müddette tamamlanmaması halinde ise verilen müddetin sonunda teminat irat kaydedilerek arama ruhsatı iptal edilecek.

Asgari faaliyetler yapılmış olmakla birlikte arama faaliyetlerinin projeye uygun yürütülmediğinin tespiti halinde yıllık gerçekleşmeyen yatırıma karşılık gelen teminat ölçüsü irat kaydedilecek.

Teminatın, yatırımın gerçekleşen kısmına karşılık gelen ölçüsünün talebi halinde ruhsat sahibine iade edilecek. Yatırım programının 2 yıl üst üste yüzde 50’nin altında gerçekleştirilmesi durumunda verilen teminat irat kaydedilecek ve ruhsat iptal edilecek. Arama faaliyetleri sonucunda işletilebilir rezerv bulunmadığının Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Koduna nazaran raporlanması ve talep edilmesi halinde arama ruhsat bedelleri ile ihale bedeli ruhsat sahibine iade edilecek.

– İdari para cezasına ve ruhsat iptali yaptırımına ait değişiklik

Maden Kanunu’nun “işletme ruhsatı ve madenin işletilmesi”ni düzenleyen kararında değişik yapılıyor.

Buna nazaran, rehabilitasyon bedelinin ruhsat bedelinden başka bir bedel olarak alınmasını öngören ilgili öbür unsurlara ahenk sağlanması ve ruhsat müddetinin uzatılması, taleplerinin uygun bulunabilmesi için makul ölçüde (asgari) üretim faaliyeti yapılması kuralı getirilecek.

Teklifle, madencilik faaliyetlerinde gerekli müsaadelerin alınmasından itibaren işletme müsaadesi verilmesi ve bu müsaadenin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınmasına ait düzenleme Maden Kanunu’ndan çıkarılıyor.

Öte yandan teklifle, idari para cezasının uygulanmasından başlamak üzere, geriye yanlışsız 3 yıllık devirlerde yaptığı toplam üretim ölçüsü projede beyan edilen yıllık üretim ölçüsünün yüzde 30’undan daha az olması durumunda ruhsat sahiplerine verilen 77 bin 632 Türk lirası idari para cezasını içeren karar ile 5 yıl içerisinde 2 kere idari para cezası uygulanması halinde ruhsat iptal edilmesine ait karar de Kanun metninden çıkarılıyor.

– İhale yollarında değişiklik

Düzenlemeyle, rastgele bir sebeple karardan düşmüş, terk edilmiş yahut taksir edilmiş bütün alanların ihale ile ruhsatlandırılması yöntemi yerine, rezerv varlığına ait rastgele bir bilginin bulunmaması üzere durumlarda alanların genel kararlara tabi olarak ruhsatlandırılması, böylece sürecin daha uygun ve daha verimli yürütülmesi gayesiyle Maden Kanunu’nda değişikliğe gidiliyor.

Maden Kanunu’nun “ihale” başlıklı kararında yapılan değişiklikle, II. Kümede yer alan kimi madenler ile I. Küme, III. Küme ve V. Küme maden ruhsatları ihale ile verilecek. Alanla ilgili pozisyon, rezerv ve geçmiş bilgiler doğrultusunda Genel Müdürlük tarafından gerekliliği ortaya konulan hallerde II. Kümede yer alan kimi madenler ile IV. Küme maden ruhsatları da ihale ile verilecek.

Elektrik üretimine münhasır olarak gerçek yahut hükmî şahıslar tarafından yürütülen madencilik faaliyetleri, uzman şahısların de sürece katkı sağlaması ile zeytinlik alanlarda kayıp yaşanmadan tabiatla barışık bir biçimde sürdürülmesi için bağlı olunacak tarz ve asıllar düzenleniyor.

Buna nazaran, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte ruhsat sahibi yahut rödövansçı olan gerçek yahut hukuksal bireyler tarafından ülkenin elektrik gereksinimini karşılamak üzere yürütülen madencilik faaliyetlerinin tapuda zeytinlik olarak kayıtlı yahut fiili olarak üzerinde zeytinlik bulunan bu Kanuna ekli Harita ve Koordinat Listesi sonları içindeki alanlara denk gelmesi ve faaliyetlerin diğer alanlarda yürütülmesinin mümkün olmaması durumunda, madencilik faaliyeti yürütülecek kısımdaki zeytin ağaçlarının maden alanlarının bulunduğu ilçe ve vilayet sonlarına öncelik vermek suretiyle taşınmasına, alanda madencilik faaliyetleri yürütülmesine ve bu faaliyetlere ait süreksiz tesisler inşa edilmesine kamu faydası dikkate alınarak Güç ve Natürel Kaynaklar Bakanlığınca müsaade verilebilecek.

Zeytin ağaçlarının taşınmasından kaynaklanan tüm masraf ve taleplerden madencilik faaliyeti yürütmesi istikametinde lehine karar verilen kişi sorumlu olacak. Zeytin ağaçlarının taşınmasının mümkün olmadığı durumlarda ise ilgili alanda madencilik faaliyetleri yürütülmesine ve bu faaliyetlere ait süreksiz tesisler inşa edilmesine kamu faydası dikkate alınarak Güç ve Doğal Kaynaklar Bakanlığınca müsaade verilebilmesi için müsaadenin öncesinde ortalarında biyolog ve ziraat mühendisinin de bulunduğu uzman şahıslardan alınan görüşler doğrultusunda Güç ve Natürel Kaynaklar Bakanlığınca belirlenecek alanda dikim normlarına uygun, faaliyet yürütülecek alan ile muadil büyüklükte müsaade verilecek. Maden alanlarının bulunduğu ilçe ve vilayet sonlarına öncelik verilmek suretiyle zeytin alanı tesis edilmesi mecburî olacak. Bu düzenleme kapsamında zeytinlik olarak kayıtlı alanlar yahut fiili olarak üzerinde zeytinlik bulunan alanlarda madencilik faaliyeti yürütülen her yıl için, bu alanların rehabilitasyon çalışmalarını temin etmek üzere ruhsat sahibinden işletme ruhsat bedeli kadar ayrıyeten tahsilat yapılacak. Bu alanlar madencilik faaliyetlerinin öncesinde alanda bulunan zeytin ağacı sayısı ile tıpkı sayıda zeytin ağacı dikilerek rehabilite edilecek.

Zeytin ağaçlarının taşınması ile zeytin alanı tesis edilmesine ait tarz ve temeller Güç ve Alışılmış Kaynaklar Bakanlığınca belirlenecek. Yeni tesis edilecek zeytin bahçeleri ile taşınacak zeytin ağaçları için Hazine taşınmazlarına muhtaçlık duyulması halinde, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca uygun görülenler, zeytinliği kamulaştırılan taşınmaz maliklerinden talep edenlere rayiç bedel üzerinden 10 yıl müddetle direkt kiraya verilebilecek.

Buna nazaran, etraf ile ahenk teminatı, teminat mektubu olarak verilmiş ruhsatlarda düzenlemenin yürürlük tarihinden itibaren rastgele bir bildirim yapılmaksızın bir yıl içerisinde teminat mektuplarındaki kayıtlı meblağ kadar bedelin rehabilitasyon bedeli hesabına nakden yatırılması mecburî olacak. Aksi takdirde teminat mektupları nakde çevrilerek rehabilitasyon bedeli hesabına aktarılacak. Karşılığı nakden ödenen ruhsatlara ilişkin teminat mektupları ruhsat sahiplerine iade edilecek.

Çevre ile ahenk teminatı ödenmeyen ruhsatlara ait talepler, teminatlar nakden yatırılana kadar değerlendirilmeye alınmayacak.

Düzenlemenin yürürlük tarihinden evvel tahsil edilen ve düzenleme kapsamında tahsil edilecek etraf ile ahenk bedeli ve nakdi etraf ile ahenk teminatları rehabilitasyon bedeli hesabına aktarılacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte olan ruhsatların etraf ile ahenk ve ruhsat bedellerinin hesaplanmasında ve tahsilinde, düzenlemenin yürürlük tarihinden evvelki ilgili kararlar 1 Ocak 2026’ya kadar uygulanacak.

Aynı kanundaki “İşletme Ruhsat Bedelleri” ile devlet hakkına yönelik tablolarda değişikliğe gidiliyor. Bu kapsamda işletme ruhsat bedellerinin rehabilitasyon çalışmaları için kullanılan yüzde 30’luk kısmında indirim yapılması ve ruhsat bedeli kadar ayrıyeten rehabilitasyon bedeli tahsil edilmesi istikametinde düzenleme yapılacak.

Ons fiyatı 2101 dolar ve üzeri fiyatlar için “devlet hakkı” artırılacak. Devlet hakkına yönelik tablolarda yer alan metalik madenlerle ilgili oranlarda güncellemeler yapılarak devlet hakkı kayıplarının önüne geçilecek.

Krom madeni, Maden Kanununa ekli 3 sayılı tablodan çıkarılarak genel kararlara tabi hale getirilecek.

– Yenilenebilir güce yönelik düzenlemeler

Mera Kanunu’ndaki düzenlemeyle meraların, Yenilenebilir Güç Kaynaklarının Elektrik Gücü Üretimi Maksatlı Kullanımına Ait Kanun kapsamında ilan edilen yenilenebilir güç kaynak alanları için gereksinim duyulan yerlerde tahsis gayesi değiştirilebilecek.

Yenilenebilir Güç Kaynaklarının Elektrik Gücü Üretimi Hedefli Kullanımına Ait Kanun’un 8. hususunun başlığı “Arazi muhtaçlığına ve öbür müsaade süreçlerine ait uygulamalar” formunda değiştirilecek.

Aynı kanundaki değişiklikle yenilenebilir kaynaklı güç yatırımlarını desteklemek hedefiyle yenilenebilir güç kaynaklarına dayalı üretim tesislerine yönelik uygulanan müsaade, kira ve irtifak süreçlerindeki yüzde 85 indirimin mühleti işletmeye girecek tesisler için 31 Aralık 2025’ten 31 Aralık 2030’a kadar 5 yıl müddetle uzatılacak. Bu çerçevede 31 Aralık 2030’a kadar işletmeye girecek yenilenebilir güç kaynaklarına dayalı üretim tesislerinin müsaade, kira ve irtifak süreçlerinde yüzde 85 indirim uygulanacak.

Orman vasıflı taşınmazlarda rüzgar yahut güneş gücüne dayalı elektrik üretim tesislerinin kurulabilmesine ait müsaade süreçlerinde düzenlemelere gidilecek.

Bu kapsamda ön lisans dokümanına istinaden, müddet uzatımları dahil olmak üzere ön lisans mühleti kadar müsaade verilebilecek. Üretim lisansı etabına geçilememesi halinde bu müsaade, ön lisans müddeti sonunda resen sona erecek. Üretim lisansı basamağına geçildiğinin EPDK tarafından ilgili yönetime bildirilmesi durumunda ön lisansa dayalı müsaade, üretim lisansı müddeti sonuna kadar uzatılacak.

Proje ve etüt etabındaki ölçüm ve sondaj faaliyetleri için ilgili projenin ön lisans yahut üretim lisansı alması kuralı aranmaksızın müsaade verilebilecek. Lakin ön lisans kapsamında müsaade verilen bir saha içerisinde, müsaadeye bahis projeye yönelik yapılan ölçüm ve sondaj faaliyetleri için ayrıyeten müsaade aranmayacak.

Orman vasıflı taşınmazlarda rüzgar yahut güneş gücüne dayalı elektrik üretim tesisi kurulabilmesine yönelik müsaade müracaatları, müracaat tarihinden itibaren azami 60 gün içerisinde sonuçlandırılacak.

Rüzgar yahut güneş gücüne dayalı elektrik üretim tesislerine ait proje tanıtım evrakı yahut çevresel tesir değerlendirmesi raporu hazırlanması süreçlerinde, rüzgar projelerinin ana kuş göç yolları üzerinde, güneş projelerinin ise ana kuş göç yolları üzerindeki darboğazlarda olması halinde ornitolojik müşahede yapılması zarurî olacak. Öbür alanlardaki rüzgar ve güneş projeleri için ornitolojik müşahede yapılması gerekmeyecek lakin bu projeler için yatırımcı, ilgili yönetim tarafından talep edilen önlemleri almakla yükümlü olacak.

– İmar ve ruhsat işlemleri

İmar Kanunu’nun 4 üncü unsurundaki “istisnalar” gizli kalmak kuralıyla ön lisans yahut üretim lisansı bulunan rüzgar yahut güneş gücüne dayalı elektrik üretim tesislerinin imar planları, parselasyon planları ve bunların değişiklikleri Güç ve Doğal Kaynaklar Bakanlığınca da onaylanabilecek.

Bakanlık tarafından onaylanan imar planları ve parselasyon planları, onay tarihi prestijiyle yürürlüğe girecek. Onaylı planlar, Bakanlık internet sitesinde 15 gün mühletle ilan edilecek, itiraz olmaması halinde ilan müddetinin sonunda katılaşacak.

Ön lisans yahut üretim lisansı bulunan rüzgar yahut güneş gücüne dayalı elektrik üretim tesislerinde yer alan yapı ve müştemilata ait yapı ruhsatı, yapı kullanma müsaade evrakı ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı Bakanlıkça da düzenlenebilecek.

Ruhsata karşıtlığı tespit edilenler için İmar Kanunu’nun ilgili hususları çerçevesinde yapılacak süreçler Güç ve Olağan Kaynaklar Bakanlığınca tesis edilecek. Yapılara ait yıkım kararı alınması halinde Bakanlığın bildirimi üzerine, ilgisine nazaran büyükşehir belediyesi, belediye yahut vilayet özel yönetimi tarafından yıkım süreci gerçekleştirilecek.

Ön lisans yahut üretim lisansı bulunan yenilenebilir güç kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesislerine ait yapı ruhsatı müracaatlarında, ivedi kamulaştırma kararına istinaden mahkemece verilen taşınmaza el koyma kararı ruhsat alma koşulları içerisinde pahalandırılacak evrak sayılacak.

İmar ve ruhsatla ilgili düzenlemelerin uygulanmasına ait yöntem ve asıllar, Güç ve Olağan Kaynaklar Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenecek.

– İndirim mühletleri uzatılacak

Elektrik Piyasası Kanunu’ndaki değişiklikle güç ithalatının azaltılması, cari açığın düşürülmesi ve güç arz güvenliğinin tahkimi açısından yerli kaynakların güç üretiminde kullanımının desteklenerek kapasite kullanım oranlarının yükseltilmesi ve yerli kaynaklara dayalı üretimin artırılması için müsaade, kira ve irtifak süreçlerinde uygulanan indirimlerin müddeti 5 yıl daha uzatılacak.

Bu kapsamda 31 Aralık 2030’a kadar işletmeye girecek elektrik üretim tesislerinden lisans tarihinden itibaren 15 yıl boyunca müsaade, kira, irtifak hakkı ve kullanma müsaadesi bedellerine yüzde 85 indirim uygulanacak.

Aynı kanundaki başka bir değişiklikle yenilenebilir güç kaynaklarına dayalı ön lisans yahut üretim lisansı bulunan üretim tesisleri için gerekli özel mülkiyete husus taşınmazların temini hedefiyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından 31 Aralık 2030’a kadar Kamulaştırma Kanunu kapsamında “acele kamulaştırma” kararı alınabilecek. Bu mühlet Cumhurbaşkanı tarafından bir sefere mahsus olmak üzere 5 yıl mühletle uzatılabilecek.

Yapı ruhsatı ve/veya yapı kullanma müsaade evrakı olmadan tesis edilerek 31 Aralık 2024’ten evvel kısmen yahut büsbütün işletmeye girmiş lisanslı elektrik üretim tesisleri ve bunların mecburî altyapı ögeleri için imar planlarına işlenmiş bulunmak ve üretim lisansı sahibi hukukî bireylerce bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde müracaat edilmek kuralıyla statik bakımdan uygun olduğuna dair inşaat mühendislerince hazırlanacak rapor ve fenni mesuliyetin ilgili mühendislerce üstlenildiğine dair doküman sunulması durumunda Bakanlıkça bedeli mukabilinde Üretim Tesisi Uygunluk Dokümanı düzenlenecek.

Üretim Tesisi Uygunluk Dokümanı, elektrik üretim tesisi ve elektrik üretiminin mecburî altyapı ögeleri kapsamındaki tüm yapılar için tek doküman olarak düzenlenecek ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı yerine de geçecek.

Üretim Tesisi Uygunluk Dokümanı bedeli olarak ilgili tesis tipi için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından belirlenen şimdiki ünite yatırım fiyatı ile hesaplanan toplam yatırım meblağının binde 1’i genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Bakanlıkça tahsil edilecek.

Elektrik üretim tesisleri için bu düzenlemelerin yürürlük tarihinden önce İmar Kanunu uyarınca alınmış idari yaptırım kararları, yıkım kararları ve idari para cezaları uygulanmayacak. Yapılmış itirazlar yahut açılmış davalar hakkında resen karar verilmesine yer olmadığına karar verilecek, yargılama ve takip masrafları taraflar üzerinde bırakılacak ve vekalet fiyatına hükmedilmeyecek. Bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten evvel tahsil edilmiş meblağlar iade edilmeyecek.